حدیث کردن یک ترکیب فعلی در زبان فارسی است که در اصل به معنای حکایت نمودن، نقل کردن و بازگوییِ مطالب، رویدادها یا اطلاعات است. این مفهوم، ریشه در واژه تَحَدُّث داشته و در منابع کهن لغوی مانند تاج المصادر بیهقی نیز به همین معنای نقل و روایت آثار و اقوال دیگران آمده است. بنابراین، هسته اصلی این عمل، انتقال کلام یا داستانی از یک منبع به مخاطب است که میتواند شامل نقلِ قصه و بیانِ حکایت باشد.
علاوه بر معنای اصلی نقل و روایت، حدیث کردن در کاربردهای ثانویه خود معانی گستردهتری را در بر میگیرد. از جمله این معانی میتوان به «خبر کردن» و «تَحَدُّث» به معنای سخن گفتن و تبادل کلام اشاره داشت. همچنین، این مصدر به معنای «یاد کردن» و «مذکور ساختن» یک موضوع یا واقعه به کار میرود که تأکید بر زنده نگه داشتن آن در ذهن مخاطب دارد. در ساحت بیان نیز، «حدیث کردن» میتواند مترادف با «وصف کردن» یا «انشاد» همچون خواندن شعر یا متن ادبی مورد استفاده قرار گیرد و گستره معنایی آن را از سادگی نقل تا عمق توصیف توسعه دهد.
