جرقویه

دهستان جرقویه یکی از دهستان‌های تابع بخش مرکزی شهرستان شهرضا در استان اصفهان بوده که در سمت خاوری این شهرستان واقع شده است. این ناحیه از شمال با دهستان رودشت، از جنوب با دهستان سمیرم پایین و بلوک آباده، از شرق با بخش ابرقو و بخش خضرآباد، و از غرب با دهستان حومه بالا و پایین هم‌جوار بوده است. ویژگی‌های جغرافیایی منحصر به فردی در این دهستان مشاهده می‌شود؛ پنج رشته ارتفاعی تقریباً موازی در جهت خاور به باختر از شمال منطقه آغاز شده و در جنوب دهستان خاتمه می‌یابند. فواصل میان این ارتفاعات را کویر تشکیل می‌دهد و این مناطق فاقد هرگونه آبادی هستند. در شمال خاوری این دهستان، باتلاق گسترده گاوخونی قرار دارد که عرض آن در پهن‌ترین قسمت به سی کیلومتر و طول آن به پنجاه و پنج کیلومتر می‌رسد.

ویژگی‌های اقلیمی و منابع آبی و اقتصادی

شرایط اقلیمی دهستان جرقویه به طور کلی معتدل ارزیابی می‌شود، هرچند نواحی کویری و مجاور باتلاق گاوخونی در تابستان‌ها گرمای شدیدی را تجربه می‌کنند و مستعد وزش بادهای گرم هستند. منبع اصلی تأمین آب اکثر روستاهای دهستان قنات‌ها هستند که آب حاصل از آن‌ها نسبتاً شور می‌باشد. از نظر اقتصادی، عمده‌ترین محصولات زراعی منطقه شامل پنبه، غلات و حبوبات است. علاوه بر کشاورزی، صنایع دستی محلی، به ویژه کرباس‌بافی توسط زنان، یکی از مشاغل اصلی مردم محسوب می‌شود. همچنین، یک تیره از طوایف عرب‌تبار در روستاهای محمدآباد و نصرآباد به امر دامداری مشغول بوده و به کوچ ییلاقی و قشلاقی می‌پردازند. قابل ذکر است که در چند کیلومتری روستای رامشه، منطقه‌ای شکارگاهی وجود دارد که پیشتر میزبان گور ایرانی (احتمالاً منظور گورخر یا گونه‌ای جانوری مرسوم در منطقه است) بوده است.

ساختار جمعیتی و ارتباطات

این دهستان شامل بیست و هفت روستای کوچک و بزرگ بوده و بر اساس آمار موجود، جمعیتی بالغ بر ۳۰,۳۰۷ نفر را در خود جای داده است. زبان مادری اهالی فارسی و مذهب رسمی آن‌ها شیعه اثناعشری است. مرکزیت اداری منطقه به دو بخش تقسیم می‌شده است؛ مرکز جرقویه بالا، روستای حسن‌آباد و مرکز جرقویه پایین، روستای محمدآباد تعیین شده بودند. مهم‌ترین و بزرگ‌ترین روستاهای این دهستان شامل محمدآباد، حسن‌آباد، مالواجرد، پیکان، نیک‌آباد، نصرآباد، رامشه و دستجرد بوده‌اند. شبکه ارتباطی دهستان شامل راه‌های ارابه‌رو است که امکان تردد وسایل نقلیه موتوری را در فصل تابستان فراهم می‌آورده و تمامی آبادی‌ها از طریق این مسیرها به یکدیگر متصل بوده‌اند.

تصویر معنی جرقویه

لغت نامه دهخدا

جرقویه. [ ج َ ] ( اِخ ) نام یکی از دهستانهای بخش مرکزی شهرستان شهرضاست. این دهستان در خاور شهرضا واقع شده و مشخصات آن بشرح زیر است: از شمال بدهستان رودشت و از جنوب بدهستان سمیرم پایین و بلوک آباده و از خاور به بخش ابرقو و بخش خضرآباد و از باختر بدهستان حومه بالا و پایین محدود است. پنج رشته ارتفاع در این دهستان در جهت خاوری باختری بموازت هم از شمال شروع می شود و در جنوب دهستان خاتمه پیدا میکند و فواصل این رشته ارتفاعات کویر است و در این فواصل آبادی وجود ندارد و باتلاق گاوخونی در شمال خاوری این دهستان واقع شده و عرض باتلاق در وسیعترین قسمت سی کیلومتر و طول آن پنجاه و پنج کیلومتر است آب این باتلاق در زمستان بیشتر میشود و درتابستان و بهار بعلت اینکه آب زاینده رود بمصرف آبیاری آبادیهایی میرسد که در مسیر آن واقع شده اند، خشک میشود. لذا در این دو فصل آب باتلاق کمتر است. هوای دهستان نسبةً معتدل و در نواحی کویر باتلاق گاوخونی گرم میباشد و در تابستان بادهای گرم میوزد. آب اکثر قریه ها از قنات تأمین میشود و آن آب کمی شور است. محصول عمده این دهستان عبارت است از: پنبه، غلات و حبوب و شغل عمده اهالی زراعت و صنایع دستی محلی زنان کرباس بافی است. یک تیره از طوایف عرب در محمدآباد و نصرآباد هستند که بگله داری مشغول اند و ییلاق و قشلاق نیزمیکنند. کلیه آبادیهای این دهستان بوسیله راههای ارابه رو که میتوان در تابستان ماشین برد، بهم مربوط هستند و در چند کیلومتری آبادی رامشه، شکارگاهی است که شکار گور در آن یافت میشود. این دهستان شامل بیست و هفت ده کوچک و بزرگ است و 30307 تن سکنه دارد که زبان مادری آنان فارسی و مذهب آنها شیعه اثناعشری است. مرکز جرقویه بالا حسن آباد و مرکز جرقویه پایین محمدآباد است و قریه های مهم دهستان عبارتند از: محمدآباد، حسن آباد، مالواجرد، پیکان، نیک آباد، نصرآباد،رامشه و دستجرد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 10 ).

فرهنگ فارسی

نام یکی از دهستانهای بخش مرکزی شهرستان شهرضا است. این دهستان در خاور شهرضا واقع شده و مشخصات آن بشرح زیر است: از شمال بدهستان رودشت و از جنوب بدهستان سمیرم پایین و بلوک آباده و از باختر بدهستان حومه بالا و پایین محدد است.