الافئده

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
فئد (۱۶ بار)
«أَفْئِدَة» جمع «فؤاد» به معنای قلب است; ولی مفهومی ظریف تر از آن دارد. این کلمه معمولاً در جایی گفته می شود که «افروختگی» و «پختگی» در آن باشد.
«فؤاد» گرچه به معنای قلب (عقل) آمده است، ولی این تفاوت را با قلب دارد، که در معنای «فؤاد»، جوشش و افروختگی و یا به تعبیر دیگر تجزیه و تحلیل و ابتکار افتاده است. «راغب» در «مفردات» می گوید: الفُؤادُ کَالْقَلْبِ لکِنْ یُقالُ لَهُ فُؤادٌ اِذَا اعْتُبِرَ فِیْهِ مَعْنَی التَّفَؤُّدِ أَیِ التَّوَقُّدِ: «فؤاد مانند قلب است، و لکن این کلمه در جایی گفته می شود که افروختگی و پختگی در آن منظور باشد»، و مسلماً این موضوع پس از تجربه کافی به انسان دست می دهد، و به هر حال، گرچه ابزار شناخت، منحصر به این دو، یا این سه، نیست، ولی مسلماً مهمترین ابزار همین ها است.

💡 و معناى آمدن آتش به طور ناگهانى، اين است كه نمى دانند از كجا مى آيد و به ايشاناحاطه پيدا مى كند، و همين معنا لازمه آن توصيفى است كه خداى تعالى از آتش دوزخ كردهو فرموده: (نار اللّه الموقده التى تطلع على الافئده ) و يا فرموده: (فاتقواالنار التى وقود ها الناس ) و يا فرموده: (انكم و ما تعبدون من دون اللّه حصب جهنم).

💡 و هو الّذى انشا لكم السمع و الابصار و الافئده قيلا ما تشكرون

💡 معناى اينكه در وصف آتش جهنم فرمود: (التى تطلع على الافئده ) و معناى (فىعمد ممده ) صفحه

💡 و نيز فرموده: (نار اللّه الموقده التى تطلع على الافئده ) و در تصديق اين گرفتنعلم و عقل فرموده: (قالت اخريهم لا وليهم: ربنا هولاء اضلونا، فاتهم عذابا ضعفا منالنار، قال: (لكل ضعف و لكن لا تعلمون ) كه در اين آيه براى همه متبوعان و تابعانعذاب دو چندان اثبات كرده،

💡 معناى اينكه در وصف آتش جهنم فرمود: (التى تطلع على الافئده ) و معناى(فىعمد ممده ) صفحه

💡 پـس ايـنـكـه فـرمـود: (هـو الذى انـشـاكـم ) اشـاره اسـت بـه خـلقـت انـسان، و جمله (وجـعـل لكـم السمع و الابصار و الافئده ) اشاره است به مجهز شدن انسان به جهاز حس وفـكـر، و مـنـظـور از جـعـل، جـعـل انـشـائى سـمـع و بـصـر و افـئده اسـت، هـمـچـنـان كـهجـعـل نـفـس آدمـى انـشـائى است، و در جاى ديگر درباره انشائى بودن آنها فرموده (و هوالذى انشا لكم السمع و الابصار و الافئده قلى لا ما تشكرون ).