دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
بئس (۷۳ بار)
«بأساء» در اصل، به معنای شدت و رنج است و به معنای جنگ نیز به کار می رود، همچنین در قحطی، خشکسالی و فقر و مانند اینها.
به معنی سختی است چنانکه از مفردات نقل شده در قاموس آن را داهیه (واقعه هولناک) معنی کرده است، هر چه هست، آن به معنی سختی شدید است، یعنی و صبر کنندگان در سختی و ضرر شدید و در موقع جنگ. بیضاوی از ازهری نقل میکند: بأساء در سختیهائی گفته میشود که خارج از بدن باشد مثل سختی در اموال و غیره و ضرّاء سختیی است که به بدن رسد مثل مرض و زخم و غیره. صاحب المیزان ذیل آیه 214 از سوره بقره، نیز چنین گفته است. ولی در قاموس گوید، ضَرّآءِ زمینگیری و سختی و نقص در اموال و نفوس است. کلمه بأساء چهار بار در قرآن مجید آمده و پیوسته معادل ضرّآء واقع شده است، به نظر میآید که قول اَزْهَری صحیحتر است. تا میان آن دو فرق باشد.