اسفندارمذ

اسفندارمذ. [ اِ ف َ م َ ] ( اِ مرکب ) ( وجه اشتقاق آن در اسفند گذشت ) ماه دوازدهم ازسال شمسی ایرانی مطابق حوت عربی و شباط سریانی و فبراریوس رومی ( از دهم بهمن تا دهم اسفند ) و آن ماه سوم از زمستان است. نام ماه دوازدهم، و آن مدت ماندن آفتاب است در برج حوت. ( غیاث ). نام ماه دوازدهم باشد از سال شمسی. ( برهان ). اسپندارمذ. اسفند. اسپند. اسپندار. اسفندار: در راه سرمائی و بادی سرد بود سخت سرد خاصه تا سر دره دینار ساری. و این سفر در ماه اسفندارمذ بود. ( تاریخ بیهقی چ ادیب ص 456 ).
باد عمر و ملک او چون مهر وآبان هم نشین
تا ز اسفندارمذ مه ره بفروردین برد.مختاری.|| روز پنجم از هر ماه شمسی. ( جهانگیری ). و فارسیان این روز را مبارک شمرند و عید کنند بنابر قاعده ای که میان ایشان متعارف است که چون نام روز با نام ماه موافق باشد آن روز را عید باید کرد و مبارک است. ( برهان ). نیک است در این روز جامه نو پوشیدن و درخت نشاندن. ( جهانگیری ). || زمین. ( جهانگیری ) ( برهان ). ارض. ( برهان ). || ( اِخ ) فرشته ای باشد که موکل است بر درختان و بیشه ها و تدبیر امور و مصالحی که در اسفندارمذ واقع شود بدو متعلق است. ( جهانگیری ) ( برهان ). ملکی است موکل بر زمین و اشجار که تدبیرمصالح ماه و روز مذکور به او متعلق است. ( رشیدی ). رجوع به اسفند شود.

= اسپندارمذ

یکیاز امشاسپداننماینده بردباری و سازش اهورا مزدا و واسطه بین آفریدگارو آفریدگان است. در جهان خاکی نگهبانی زمین با اوست وی موکل بروز پنجم هر ماه شمسی ( اسپندار مذ روز ) و دوازدهمین ماه هر سال شمسی ( اسپندارمذماه اسفند ماه ) است. او را اسفند واسپند هم خوانند.
( اسم ) ۱ - پنجمین امشاسپنداز امشاسپندان ( مهین فرشتگان ) دین زرتشتی ۲ - ماه دوازدهم از سال شمسی که امروز ( اسفند ) میگویند مدت ماندن آفتاب در برج حوت. ۳ - نام روز پنجم از هر ماه شمسی.

💡 آپی را با الهه آب اوستایی، آناهیتا، مرتبط می‌دانند که یکی از القابش «آپ» (𐬁𐬞) به معنای «آب» بود. نام پدر آپی، بوریستنس، به معنای «قلمرو سگ‌های آبی» است که احتمالاً به ردای مقدس ساخته شده از پوست سگ آبی اشاره دارد که در متون اوستایی به تن این الهه بوده است. این موضوع ارتباط دیگری بین آپی و آناهیتا ایجاد می‌کند. آپی به عنوان الهه آب و خاک، به اسفندارمذ (آرمیتی) در دین زرتشت نزدیک است که او نیز الهه حامی آب‌های زمینی بود.