الجزاء

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
جزی (۱۱۸ بار)

💡 كلمه (رؤ يت ) هم مى تواند به معناى ديدن با چشم باشد، و هم به معناى معرفت. وخطاب در اين آيه شريفه به رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله وسلم ) است، بدان جهتكه فردى شنونده است، نه بدان جهت كه پيامبر است، در نتيجه خطاب به عمومشنوندگان دنيا خواهد بود. و مراد از (دين )، جزاى يوم الجزاء است، پس كسى كه دينرا تكذيب كند منكر معاد است.

💡 یَوْمَ هُمْ عَلَی النَّارِ یُفْتَنُونَ هذا جواب من اللَّه لهم ای تکون هذه الجزاء فی یوم هم علی النار ای بالنار یفتنون، یعذّبون و یحرقون بها کما یفتن الذّهب بالنار یقال فتنت الشی‌ء ای احرقت خبثه لیظهر خلاصه، و الکافر کلّه خبث فیحرق کلّه.

💡 ذلِکَ جَزَیْناهُمْ محل ذلک نصب بوقوع المجازاة علیه، تقدیره: جزیناهم ذلک. بِما کَفَرُوا وَ هَلْ نُجازِی قرأ حمزة و الکسائی: نُجازِی بالنون و کسر الزّاء الْکَفُورَ بنصب الرّاء، و اختاراه لقوله: جَزَیْناهُمْ. و قرأ الآخرون: یجازی بالیاء و فتح الزّاء و رفع الرّاء من الْکَفُورَ و المعنی هل یجازی مثل هذا الجزاء إِلَّا الْکَفُورَ. قال مجاهد: یجازی ای یعاقب.

💡 وَ قالُوا یا وَیْلَنا معناه وجب لنا الویل و الحزن، و قیل: حلّ بنا اشدّ شی‌ء نکرهه، هذا یَوْمُ الدِّینِ. قیل: هو من تمام کلامهم، ای هذا یوم الجزاء الّذی کنّا ننکره. و قیل: تمّ الکلام علی قوله: یا وَیْلَنا ثمّ قال اللَّه: هذا یَوْمُ الدِّینِ.

💡 بعضى ديگر نيز گفته اند منظور از سوء الحساب، سوء الجزاء است، اين يعنى پاداشبدى براى آنهاست، اين درست به آن ميماند كه ميگوئيم فلانكس حسابش پاك است و يافلانكس حسابش تيره و تاريك است، يعنى نتيجه حساب آنها خوب يا بد است، و يا اينكهميگوئيم حساب فلانكس را كف دست او بگذار!، يعنى بر طبق كارش مجازاتش كن.