الزمناه

[ویکی الکتاب] معنی أَلْزَمْنَاهُ: ملازم وهمنشینش کردیم
ریشه کلمه:
لزم (۵ بار)ه (۳۵۷۶ بار)
«أَلْزَمْنَاهُ» از مادّه «إِلزام» به معنای ملازم او ساخته ایم، است.
لَزْم، لُزُوم و لِزام به معنی: ثبوت ودوام است «لَزِمَ الشَّیْ‏ءُ: ثبت و دام» اِلْزام به معنی اثبات و ادامه و ایجاب است.. عمل هر انسان را به او ثابت و ملازم کرده‏ایم درگردنش یعنی عمل هر کس با او است و قابل انفکاک نیست. رجوع کنید به «طیر».. کلمه تقوی را ملازم آنها کرد.. اسم «کانَ» ضمیر است راجع به هلاک در آیه قبلی، لِزام مصدر است به معنی فاعل، اجل عطف است بر «کَلِمَة» یعنی اگر نبود وعده مهلت و اجلی معین که از پروردگارت گذشته، هر آینه هلاک بر آنها ملازم بود که اسراف کرده از حق منحرف شده‏اند.. الزام در آیه به معنی اجبار و الجاء است که نوعی است از الزام، ضمیر «ها» راجع است به «رحمة» در صدر آیه یعنی آیاشما را به آن رحمت (ایمان بخدا و رسول) اجبارمی کنیم؟ حال آنکه «لا اِکْراه َ فِی الّدینِ».

💡 در پاسخ مى گوئيم: منظور از اينكه گفتيم خداى تعالى علم در دنيا را از آنان نفى كرده، نفى پيروى از علم است، و منظور از نفى علم در آخرت از آنان اين است كه وقتى سر ازقبر بر مى آورند جهالتى كه در دنيا بر اساس آن زندگى كردند گريبانشان را مىگيرد، و اعمالشان از ايشان منفك نمى شود همچنانكه فرمود: (وكل انسان الزمناه طائره فى عنقه، و نخرج له يوم القيمة كتابا يلقاه منشورا). و نيزفرموده: (قال يا ليت بينى و بينك بعد المشرقين، فبئس القرين ).

💡 در روايت ابى الجارود از ابى جعفر (عليه السلام )نقل كرده كه در ذيل آيه (و كلّ انسان الزمناه طائره فى عنقه ) مى فرمود: چه خيرش ‍ وچه شرش با او است، هر جا كه باشد و به هيچ وجه نمى تواند از آن جدا شود، تاروزى كه كتابش را كه همان اعمال و كرده هاى او است به دستش بدهند.