ارمینیه

ارمینیه. [ اِ نی َ / نی ی َ ] ( اِخ ) ارمنیه. ارمنستان. اَرْمَن. شهری است بروم یا چهار اقلیم است یا چهار شهر است متصل با هم و هر شهر را از آنها ارمینیه گویند. ( منتهی الارب ). ناحیت وسیعی است در شمال و حد آن از برذعه تا باب الابواب و از سوی دیگرتا بلاد روم و کوه قبق ( قفقاز ) کشیده میشود و آن دو قسمت است: صغری و کبری. ارمینیه صغری شامل تفلیس و نواحی آن است و ارمینیه کبری شامل خلاط و نواحی وی وگویند ارمینیه چهار بخش است: اول بیلقان و قبلة و شروان و ضمایم آن، دوم جردان و صغدبیل و باب فیروزقباد و لکز، سوم بُسفُرجان و دبیل و سراج طیر و بغروند ونشوی، چهارم شمساط و قالیقلا و ارجیش و باجُنیس و قبر صفوان المعطل السلمی صاحب رسول ( ص ) بدانجاست. ( مراصدالاطلاع ). ارمینیه ناحیتی است که قصبه آن دون است وشهر خرتاب و ارمنه و ارجیج و اخلاط و بدلیس و قالیقلاو میافارقین از آن است. ( حدود العالم ):
از ارمینیه تا درِ اردبیل
پراکنده شد لشکرش خیل خیل.فردوسی.وز ارمینیه تا درِ اردبیل
بپیمود بینادل و بوم گیل.فردوسی.برخیز هان ای جاریه می درفکن در باطیه
وآراسته کن مجلسی از بلخ تا ارمینیه.( منسوب به منوچهری ).و رجوع به ارمن و ارمنستان و ارمنیه و معجم البلدان و ضمیمه آن و فهرست نخبةالدهر دمشقی و عیون الانباء ج 1 ص 78 و فهرست المعرب جوالیقی و تاریخ الحکمای قفطی و کتاب التاج جاحظ و عقد الفرید و حلل السندسیة و ضحی الاسلام شود.

ناحیه ای در آسیای غربی از شمال به گرجستان از مشرق به بحر خزر از جنوب به دره علیای دجله و از مغرب بدره فرات غربی یا قره سو محدود است. ارمنستان نجدی است کوهستانی و گود - ترین نقطه آن دریاچه [ وان ] می باشد. ارمنستان در دوره قبل از اسلام مدتها جزو ایران گاه جزو امپراتوری روم محسوب میشد. بعدها مستقل گردید و سپس به بخش بین عثمانی روسیه و ایران تقسیم شد. از ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۱ م. مجددا استقلال یافت و سپس قسمتی از آن تسلط ترکان و قسمتی تحت تسلط روسها در آمد. جمعیت آن قریب ۳/٠٠٠/٠٠٠ تن است. قسمت شمالی جمهوری است شوروی جزو اتحاد جماهیر شوروی روسیه ( ۱۹۳۶ م. ) دارای ۱/۷۶۸/٠٠٠ سکنه. پایتخت آن اریوان است.

💡 از ارمینیه نیز چندی سپاه همی‌تاخت چون باد با پور شاه

💡 چوگردوی و شاپور و چون اندیان سپهدار ارمینیه رادمان

💡 پس از رسیدن معاویه به خلافت، حبیب به سمت والی ارمینیه دست یافت و اندکی بعد همانجا درگذشت.

💡 ز ارمینیه سوی اهواز راندی خراسان و ری و وصل کردی به موصل

💡 بازکار عجب و تهنیتی بود بزرگ آنچه درگنجه و ارمینیه وارّان کرد