ادات تشبیه

ادات تشبیه. [ اَ ت ِ ت َ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) کلمه ایست ماننده کردن چیزی را بچیزی و صاحب غیاث اللغات گوید: لفظی که بر تشبیه دلالت کند چنانکه در فارسی لفظ چون و چو و مانند آن - انتهی. و آن درلغت عرب «کاف » و «کاءَن َّ» و «مثل » و «شبه » و امثال اینهاست و در فارسی لفظ «چون » و «مانند» و «بسان » و «گوئی » و «ون » و «وان » و «گوئیا» و امثال اینهاست.
تشبیه به اعتبار ادوات بردو قسم است: مرسل و مؤکد. مرسل آنست که در آن ذکر شود چنانکه در امثله سابقه و چنانکه در شعر خاقانی:
بربط چو عذرا مریمی آبستنی دارد همی
وز درد زادن هر دمی در ناله زار آمده.
مؤکد آنست که ادات در آن حذف شود و این بر دو قسم است: یکی آنکه ادات تشبیه را حذف کنند و تصرفی دیگر در آن نکنند چنانکه در شعر خاقانی:
می آفتاب زرفشان جام بلورش آسمان
مشرق کف ساقیش دان مغرب لب یار آمده.
دیگر آنکه ادات را حذف نموده و مشبه به را بمشبه اضافه نمایند. ( هنجار گفتار تألیف تقوی ص 165 و 166 ).
ادات تشبیه مستعمل در فارسی از این قرار است: آسا، بسان، بش، بکردار، پش، چنان، چو، چون، چونان، دس، دیس، دیسه، سا، سار، سان، صفت، فش، کردار، گفتی، گوئی، گوئیا، گون، گونه، مان، مانا، مانند، مانه، مثل، وار، وان، وش، ون، وند، همانند، همچنان، همچون، همچونان.

کلمه ایست ماننده کردن چیزی را بچیزی

[ویکی فقه] واژه بیانگر شباهت چیزی به چیز دیگر را ادات تشبیه گویند.
«ادات تشبیه» از ارکان تشبیه، و آن لفظی است که بر تشبیه دلالت می کند و مشبه را به مشبه به پیوند می دهد. این ادات می تواند «حرف»، «اسم» یا «فعل» باشد.
انواع ادات حرفی
«ادات حرفی تشبیه» دو گونه است:
← بسیط
« ادات اسمی » مانند:«مثل» در (مثل ما ینفقون فی هذه الحیاة الدنیا کمثل ریح فیها صر...)؛ «مثل آنچه (آنان) در زندگی این دنیا (در راه دشمنی با پیامبر ) خرج می کنند همانند بادی است که در آن سرمای سختی است». « ادات فعلی » مانند:«یحسب» و «یخیل» در آیات (... یحسبه الظمآن ماء...)؛ « تشنه آن را آبی می پندارد» و (... یخیل الیه من سحرهم انها تسعی)؛ «بر اثر سحرشان در خیال او (چنین) می نمود که آنها به شتاب می خزند».