ایلخانان ایران

ایلخانان ایران. [ ن ِ ] ( اِخ ) نام سلسله ای که از 654 تا 750 هَ. ق. در ایران حکومت کردند و فرزندان چنگیز بودند. در عهد قاآنی منگو ایران نیز در تحت سلطنت خاندان هولاکو از شعبه فرزندان تولی دارای یک سلسله سلطنتی شدند که آنرا سلسله ایلخانان یعنی خانان محلی میگویند و غرض از این عنوان آن بوده است که سمت اطاعت ایلخانان را نسبت به قاآنان میرسانند و این احترام همه وقت از طرف ایلخانان ایران رعایت میشده است. ( طبقات سلاطین لین پول صص 193 - 196 ). فهرست اسامی ایلخانان در ایران:
1 - هولاکوخان بن تولوی بن چنگیز از 651 تا 663 هَ. ق. 2 - اباقاخان هولاکو از 663 تا 680 هَ. ق. 3 - سلطان احمد تکوداربن هولاکو از 680 تا 683 هَ. ق. 4 - ارغون خان بن اباقا از 683 تا 690 هَ. ق. 5 - گیخاتون بن اباقا از 690 تا 694 هَ. ق. 6 - بایدوخان بن طرغان بن هولاکو از جمادی الاولی 694 تا ذیقعده 694 هَ. ق. 7 - غازان بن ارغون از 694 تا 703 هَ. ق. 8 - اولجایتو خدابنده بن ارغون از 703 تا 716 هَ. ق. 9 - ابوسعید بهادرخان بن اولجایتو از 716 تا 736 هَ. ق. 10 - ارپاوگان...بن ارتوبوکابن تولوی از 736 تا 736 هَ. ق. 11 - موسی خان بن علی بن پایدو از شوال تا 14 ذیحجه 736 هَ. ق. 12 - محمدخان... بن منگو تیموربن هولاکو... ذیحجه 737 هَ. ق. 13 - ساتی بیک دختر اولجایتو ذیحجه 739 تا 741 هَ. ق. 14 - شاه جهان تیموربن آلافرنگ بن گیخاتو ذیحجه 739 تا 740 هَ. ق. 15 - سلیمان خان... بن یشموت بن هولاکو ذیحجه 741 تا 745 هَ. ق. 16 - طغاتیمورخان از 736تا 753 هَ. ق. 17 - انوشیروان عادل از 744 تا 756 هَ. ق. ( از تاریخ عباس اقبال ص 552 ).

💡 پس از آن، به پیشنهاد و توصیهٔ رشیدالدین فضل‌الله، منصب صاحب دیوانی به تاج‌الدین علیشاه سپرده شد، تا با مشارکت خواجه‌رشیدالدین فضل‌اللّه و به شرط نظارت وی، سرزمین وسیع ایلخانان ایران را اداره کند. تاج‌الدین علیشاه نیز در بغداد برای اولجایتو مجلس جشن با شکوهی ترتیب داد و در آنجا خیمه‌ای جواهرنشان، تاجی گرانبها و هدیه‌های دیگر به ایلخان تقدیم داشت.

💡 پس از چنگیز و فرزندانش سرزمین مغولستان گمنام ماند. اما امپراتوری‌هایی مانند ایلخانان ایران و امپراتوری مغولی هند (گورکانی) در بیرون از مرزهای تاریخی مغولستان مدت‌ها به حیات خود ادامه داد. این کشور در دوره ای از تاریخش به اندیشه‌های سوسیالیستی گرایش یافت و به شوروی متمایل شد.