اندودرم

( آندودرم ) (دُ دِ رْ ) [ فر. ] (اِ. ) ۱ - درونی ترین لایه از سه لایة زایندة اولیة جنین جانور که بخشی از لولة گوارش و ریه ها و ساختارهای مربوط از آن پدید آید. ۲ - درونی ترین لایة پوست که مانند غلافی بافت آوندی ریشه ها و برخی ساقه ها را در برگیرد، درون پوست. (فره ).

اندودرم ( به انگلیسی: Endoderm )، داخلی ترین لایه، از سه لایه زایای مراحل اولیه رویان است. دو لایه دیگر اکتودرم ( بیرونی ترین لایه ) و مزودرم ( لایه میانی ) بوده و اندودرم، داخلی ترین لایه می باشد. سلول هایی که در طول آرکنترون مهاجرت می کنند، لایه داخلی گاسترولا را شکیل داده، که بعد به اندودرم تکوین می یابد.
اندودرم در ابتدا شامل سلول های تخت شده ای اند، که در پی آن به صورت ستونی در می آیند. این لایه، مرز دستگاه های متعددی را تشکیل می دهند.
در گیاه شناسی، اندودرم با داخلی ترین بخش قشر ( پوست درخت ) متناظر بوده که در جوانه ها و ریشه های جوان اغلب شامل لایه ای با ضخامت تک سلولی می شود. با مسن شدن گیاه، بخش های بیشتری از اندودرم لیگنینی می گردند.
جدول زیر، بافت های تولید شده توسط اندودرم را نشان می دهد. اندودرم رویانی به مرزهای داخلی دو لوله در بدن تکوین می یابد، لوله هاضمه و تنفسی.
اعتقاد بر این است که سلول های کبد و لوزالمعده از پیش ساز مشترکی نشأت گرفته اند.
در انسان ها، اندودرم ممکن است پس از 5 هفته تکوین رویانی، به اعضای قابل تفکیکی تمایز یابند.
• اکتودرم
• لایه زایا
• بافت زایی
• مزودرم
• اندام زایی
• گاسترولاسیون
• تمایز سلولی

💡 ریشه ساقه پیوندی دارای آلانتویس به عنوان یک دیورتیکول از اندودرم روده عقبی همراه با عروق ناف است.

💡 اندودرم ممکن است در نخستین ریشه‌های گیاهی در طول دوره دوونین فرگشت یافته باشد، اما نخستین شواهد فسیلی برای چنین ساختاری کربونیفر است. اندودرم در ریشه‌ها بافت انتقال آب را احاطه کرده و تبادل یونی میان آب‌های زیرزمینی و بافت‌ها را تنظیم می‌کند و از ورود عوامل بیماری زا ناخواسته و غیره به سامانه انتقال آب جلوگیری می‌کند. اندودرم همچنین می‌تواند فشاری رو به بالا ایجاد کند و هنگامی که تعرق به اندازه کافی محرک نیست، آب را از ریشه بیرون می‌کند.