الصور

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
صور (۱۹ بار)
«صور» به معنای شیپور یا شاخ میان تهی است، که معمولاً برای حرکت قافله، یا لشکر، یا برای توقف آنها به صدا درمی آوردند، البته آهنگ این دو، با هم متفاوت بوده، شیپور توقف، قافله را یک جا متوقف می کرد، و شیپور حرکت، اعلام شروع حرکت قافله بود. ولی تعداد کمی از مفسرین «صور» را جمع «صورت» دانسته، و بنابراین، نفخ صور را به معنای دمیدن در صورت، مانند دمیدن روح در کالبد بشر دانسته اند، طبق این تفسیر، یک مرتبه در صورت های انسانی دمیده می شود و همگی می میرند، و یک بار دمیده می شود، همگی جان می گیرند. توجّه کنید «صور» (بر وزن نور) و «صُوَر» (بر وزن زحل) هر دو جمع «صورت» می باشد.
و معمولاً به وسیله «صور» (شیپور)، دستورهایی به سربازان برای جمع شدن، یا حاضر باش و یا استراحت و خواب می دهند، و استعمال آن در مورد «صور اسرافیل» یک نوع کنایه و تشبیه است.
به ضمّ (ص). این لفظ ده بار در قرآن مجید آمده و همه درباره قیامت است و از اکلام اللّه ظاهر می‏شود که هم مردن و هم زنده شدن آنها در اثر نفخ صور است. در بعضی آز آیات نفخ صور با بر خاستن صیحه تعبیر آمده نظیر. که درباره انقراض زندگی و به هم خوردن نظم کنونی است و مثل. ایضاً آیه. اما صور در اصل دو معنی دارد یکی جمع صورت چنانکه در قاموس و اقرب گفته و در مجمع از حسن نقل کرده صحاح نسبت آن را به قول می‏دهد. دوم: شیپور. در قاموس و اقرب گوید: صور شاخی است که در آن می‏دمند و در صحاح قید دمیدن ندارد راغب گوید: به قولی آن مانند شاخی است که در آن می‏دهند. خدا آن را وسیله عودتها و ارواح به اجسامشان قرار میدهد. در مجمع ذیل آیه 73 سوره انعام فرموده: درباره صور گفته‏اند: آن شاخی است که اسرافیل در آن دوبار می‏دهمد در اول همه از بین می‏روند و در ثانی همه زنده می‏شوند. حسن گفته: آن جمع صورت است. علی هذا معنی آن است: روزی که ارواح در صورتها دمیده می‏شود. آن گاه از ابوسعید خدری نقل کرده که رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم فرمود: چطور متنعّم شوم و خوشگذرانی کنم حال‏آن که صاحب شیپور، شیپور را به دهان گرفته و سر بالا کرده و گوش فرا داده منتظر دشتور است تا در آن بدمد... در صحیفه سجادیّه هست که فرموده: اسرافیل صاحب صور منتظر فرمان تو است که امانتهای قبور را بر انگیزد «وَ اِسْفیلُ صاحِبُ الصُّورِ الَّذی یَنْتَظِرُ مِنْکَ الْأِذْنَ فَیُنَّبِهُ بِالنَّفْخَهِ صَرْعی رَهائِنَ‏ِ القُبُورِ». درالمیزان ذیل آیه 102 سوره طه فرموده: نفخ صور کنایه از احضار و خواندن است لذا فرموده: «یَوْمَئِذٍ یَتَّبِعُونَ الدّاعِیَ لا عِوَجَ لَهُ» مخفی نماند: در گذشته گفته شد که در بعضی از آیات به جای نفخ صور صیحه ذکر شده احتمال قوی می‏دهم که نفخ صور عبارت اخرای صیحه باشد معنی «اِذا نُفِخَ فَی الصّورِ» این طور می‏شود: چون صیحه قیامت برخاست النهایه این صیحه به واسطه فرشته‏ای به نام اسرافیل خواهد بود. چنانکه در روایات است واللّه العالم. در خاتمه باید دانست نفخ فی الصور و نفخ الصور هر دو یکی است و عرب با «فی» و بدون آن به کار می‏برد (مجمع).

💡 كلمه (راجفه ) به صيحه هاى عظيمى تفسير شده كه در آن تردد و اضطرابى باشد،و كلمه (رادفه ) به صيحه متاخر تابع تفسير شده، در نتيجه بنابراين تفسير، دوآيه مورد بحث با دو نفخه صور تطبيق مى شود، كه آيه زير هم بر آنها دلالت دارد، مىفرمايد: (و نفخ فى الصور فصعق من فى السموات و من فى الارض الا من شاء اللّهثم نفخ فيه اخرى فاذا هم قيام ينظرون ).

💡 بعضى ديگر گفته اند: مراد از آن، نفخه اول است كه با آن همه زندگان مى ميرند، بهدليل اينكه در جاى ديگر فرمود، (و نفخ فى الصور فصعق من فى السموات و من فىالا رض الا من شاء اللّه ثم نفخ فيه اخرى فاذا هم قيام ينظرون ) چون (صعقه )، دراين آيه همان فزع در آن آيه است، كه در هر دو آيه، نتيجه نفخه اولى گرفته شده وبنا بر اين، مراد از جمله (كل اتوه داخرين ) رجوعشان به سوى خدا به سبب مردن مىباشد.

💡 و يوم ينفخ فى الصور ففزع من فى السموات و من فى الا رض من شاء اللّه وكل اتوه داخرين