اسکندربیگ. [ اِ ک َ دَ ب َ ] ( اِخ ) منشی دربار شاه عباس اول. او راست: عالم آرای عباسی در ترجمه احوال و وقایع سلطنت پادشاه مزبور و اجداد او. این کتاب با ذکر وقایع سال وفات شاه عباس کبیر و جلوس جانشین او شاه صفی در سال 1038 هَ. ق. بپایان میرسد. وی بسال 1025 بتألیف عالم آرا آغاز کرد و بمرگ شاه عباس در 24 جمادی الثانی 1038 بپایان رسانید این کتاب در 1313 و 1314در تهران چاپ شده و آن در سه بخش است، اول در نسب صفویه و یک یک نیاکان ایشان، بخش دوم در وقایع سی سال اوّل سلطنت شاه عباس، بخش سوم وقایع قرن دوم سلطنت او که از سال 1026 شروع و بمرگ وی در 1038 ختم میگردد، و در این بخش احوال عده ای از علما و سادات و صاحب منصبان عالی دولت صفوی را معرفی کرده است. ( الذریعه ج 3 صص 263 - 264 ). رجوع بتاریخ ادبیات ایران تألیف براون ج 4 ترجمه رشید یاسمی ص 79، 87، 88، 294 و تاریخ ادبیات ایران تألیف رضازاده شفق صص 199 - 200 و سبک شناسی تألیف ملک الشعراء بهار ج 3 صص 280 - 288 شود.
ترکماننویسنده و مورخ ایرانی ( و. ۹۶۴ - ف. بین ۱٠۵۲ - ۱٠۳۸ ه. ق. ) وی منشی وندیم شاه عباس بزرگ ومودرد اعتماد او بود. تاریخ [ عالم آرای عباسی ] در احوال شاه عباس اول وحوادث پادشاهی و اصل ونسب صفویان قلم اوست.
اِسکندر بیگ (۱۴۰۴ـ۱۴۶۸م)
قهرمان ملی آلبانی. نام اصلی اسکندربیگ ژُرْژ کاسْتِریوتا و صرب تبار بود. خاندان او بر اپیر و جنوب آلبانی حکومت می کردند. درپی تهاجم ارتش عثمانی به آلبانی، ژرژ را با سه برادرش، به عنوان گروگان، به دربار مراد سوم بردند. با تمایلی که به اسلام نشان داد، لقب «اسکندر بیگ» گرفت و به عنوان یکی از فرماندهان عالی رتبۀ ارتش عثمانی منصوب شد و حکومت عثمانی وی را فرماندۀ جنگ برضد مجارها کرد، اما قبل از شروع حمله از آلبانی گریخت و از اسلام برگشت (۱۴۴۳م) و با کمک فئودال ها و متحدکردن مردم آلبانی به مقاومت در برابر ارتش عثمانی پرداخت. پاپ او را فرماندۀ جنگ های مذهبی علیه عثمانی کرد (۱۴۵۷م) و با کمک دولت های ونیز و ناپل موفق شد حدود دَه سال در برابر ارتش عثمانی ایستادگی کند. اسکندر بیگ سرانجام با شکست عثمانی، استقلال آلبانی را اعلان کرد و خود به عنوان رهبر کشور تعیین شد، اما بار دیگر در ۱۴۶۶، و در زمان حکومت سلطان محمد دوم این سرزمین به تصرف ارتش عثمانی درآمد و استقلالش را از دست داد.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 از جمله آثار سِیوُری میتوان به «مقالات متعدد در دائرةالمعارف اسلام»، همکاری در تألیف کتاب ایران بعد از اسلام، مروری بر تاریخ، فرهنگ و زبان آن (۱۹۶۴)، ویرایش کتاب مقدمهای بر تمدن اسلامی (۱۹۷۶)، و ترجمهٔ کتاب تاریخ عالمآرای عباسی، اثر اسکندر بیگ منشی در دو جلد (۱۹۷۸) اشاره کرد.
💡 والیان فیلی لر و از طایفه سلورزی(سلبوری یا سلاحورزی) هستند. براساس اظهارات مورخین مشهور چون اسکندر بیگ منشی و ملا جلال منجم یزدی حسین خان موسس سلسله والیان فیلی از قبیله سلویرزی و فرزند منصور نامی بوده از بیگ ها و خوانین دربار اتابکان لر خورشیدی که منصور بیگ اجدادش از طایفه سلویرزی بودند.
💡 قلعه قهقهه با وجود امکانات طبیعی و اندکی تغییر به دست بشر، دژی مستحکم و دست نیافتنی و محلی امن جهت نگهداری خزاین و جواهرات سلطنتی و شورشیان خطرناک و زندانیان سیاسی بودهاست. اسکندر بیگ مؤلف کتاب عالم آرای عباسی مینویسد: قهقهه قلعهای عالی است واقع در قراچهداغ بر فراز قله کوه سنگی است که ساکنین آن با قلعه فلکالافلاک و نگهبانان آن با شبزندهداران فلک الافلاک همرازند.
