دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تِرْمِذی، ابوعیسی محمد بن عیسی بن سَوره (ح ۲۱۰-۲۷۹ق/ ۸۲۵-۸۹۲م)، از محدثان نامدار ماوراءالنهر. وی شهرت خود را بیش تر از کتاب الجامع الکبیر یا سنن گرفته است که یکی از صحاح سته به شمار می رود.
تاریخ تولد او را به تفاوت، ۲۰۹، ۲۱۰ و دویست و اندی ذکر کرده اند.از آن جا که ترمذی به «بوغی» نیز شهرت داشته، سزگین زادگاه او را بوغ، روستایی در شش فرسخی ترمذ، دانسته است، اما معلوم نیست که وی اهل این روستا بوده یا این که در آن جا ساکن بوده است. برطبق سخنی از ترمذی، جد او اهل مرو بوده و در روزگار لیث بن سیّار به ترمذ هجرت و در آن جا تَوَطّن کرده و وی نیز در این شهر به دنیا آمده است. ترمذی برای تحصیل از ترمذ به شهرهای دیگر، چون خراسان و عراق و حجاز رفت.
← اساتید و مشایخ
نسب او تا سوره، مورد اتفاق است، اما دربارۀ ادامه نسب، غُنجار آن را «... سورة بن موسی بن ضحاک» ضبط کرده و همین نسب در کتب پسین شهرت یافته است. ضبط دیگر از آنِ خلیلی است که آن را به صورت «... سورة بن شداد» آورده، و در صورت صحت این نسب، ترمذی، نوادۀ سورة بن شداد، از محدثان مرو بوده است (دربارۀ وی به این منابع رجوع کنید برای گزینه هایی غریب در نسب او به این منابع رجوع کنید ).با وجود شهرت چشمگیری که ترمذی از آن برخوردار است، دانسته ها دربارۀ زندگی علمی او فراوان نیست. دربارۀ سفرها و تعلیم و تعلم او دانسته ها پراکنده و سامان نیافته است و از همین رو تصویر روشنی از سیر زندگی علمی او ارائه نشده است. به هر روی می دانیم که وی سفرهای گسترده ای برای استماع حدیث به نقاط مختلف ماوراءالنهر و خراسان، عراق و حجاز داشته است.
زندگی علمی
...
