باران سنج

باران سنج. [ س َ ] ( اِ مرکب ) آلتی است که برای سنجش و اندازه گیری مقدار بارانی که در محل و زمان معین نازل میشود، بکار می رود.

= بارش سنج

( اسم ) آلتی است که برای اندازه گیری مقدار بارانی که در یک محل و زمان معین فرود آمده است بکار میرود.

{rain gauge, pluviometer} [علوم جَوّ] ابزاری برای اندازه گیری مقدار باران

باران سنج ابزاری است که با استفاده از آن میزان بارندگی را در مدت زمانی معینی اندازه می گیرند. کشورهای مختلف در سراسر جهان برای ثبت میزان بارندگی در مکان های مختلف، از این وسیله استفاده می کنند. واحد اندازه گیری باران میلی متر است. نوع معمولی باران سنج به شکل یک استوانه با درپوش متحرک است. در داخل استوانه لوله ای باریک و دراز وجود دارد. این لوله میزان باران را نشان می دهد و سر آن به قیف متصل است. باران از روی قیف داخل لوله می رود. سطح این قیف ها ده برابر سطح لوله است. به این ترتیب، اگر یک میلی متر باران بر سطح قیف ببارد، ده میلی متر از لوله را پر خواهد کرد. سپس مقدار باران در لوله به وسیلهٔ خط کش اندازه گیری می شود. به ازای هر ده میلی متر از لوله که پر شود، یک میلی متر به عنوان میزان بارندگی ثبت می شود. اگر باران خیلی شدید باشد که لوله پر شود، آب اضافی از لوله سرریز شده و به استوانه می ریزد. سپس مقدار باران داخل لوله را اندازه گیری می کنند و بعد از آن آب داخل استوانه را به لوله منتقل و آن را هم اندازه گیری می کنند. میزان بارندگی برابر است با جمع این دو مقدار. باران سنج معمولاً در زمین هایی که به دور از ساختمان و خالی از درخت باشند قرار داده می شود تا این اندازه گیری دقیق و درست انجام شود. گونه ای از آن برف سنج است.

باران سنج (rainfall gauge)
ابزاری برای اندازه گیری بارش، و معمولاً باران. باران سنج استوانه ای سرگشاده است که داخل آن قیفی قرار دارد که آب باران را در یک بطری جمع آوری می کند. این بطری در استوانۀ دومی قرار دارد که داخل استوانۀ اول است. باران سنج را می توان تا نیمه در خاک فرو برد تا پدیدۀ ترشّح روی ندهد. مقدار آبی را که در بطری جمع می شود، روزانه و معمولاً برحسب میلی متر، اندازه گیری می کنند. وقتی مقدار آب جمع شده در بطری به اندازه ای کم باشد که نتوان آن را اندازه گیری کرد، می گویند باران ناچیزباریده است. برای اندازه گیری میزان بارش برف، آن را ذوب می کنند و اندازه گیری را صورت می دهند.

💡 اگر نزولات جوی علاوه بر باران به صورت تگرگ یا دانه‌های ریز برف باشد، اندازه‌گیری آن‌ها توسط باران سنج امکان‌پذیر است. اما چنانچه مقداری برف روی دهانهٔ قیف باران سنج جمع شده باشد، باید آن را ذوب کرد و به آب داخل باران‌سنج افزود. البته در هنگام قرائت ارتفاع باران، مقدار آب گرم اضافه شده کسر خواهد شد.

💡 برای اندازه‌گیری مقدار بارش برف معمولاً از باران سنج‌های استاندارد استفاده می‌شود. این کار با برداشتن قیف و سیلندر درونی باران سنج برای ورود برف به داخل باران سنج انجام می‌شود. ممکن است مایعی ضدیخ برای آب شدن برف و یخی که در دهانه باران سنج جمع شده اضافه شود. پس از پایان بارش برف یا پر شدن لولهٔ باران سنج، لوله را خالی و مقدار برف را اندازه‌گیری می‌کنند.

💡 برای اندازه گیری سطح بارش می‌بایست تعداد زیادی باران سنج در نقاط مختلف وجود داشته باشد تا بتوان در هنگام وقوع یک باران، گسترش آن را تخمین زد.