ایرانه

ایران و پرشیا در طول تاریخ به عنوان نام‌های مختلف برای کشور ایران شناخته شده‌اند. در دنیای غرب، پرشیا به طور تاریخی نام متداول ایران بوده است. در ادبیات عربی کلاسیک و متون متاثر از آن، عبارات مانند بلاد فارس، بلاد فُرس و بلاد عجم نیز برای اشاره به ایران به کار رفته‌اند. واژه ایران به عنوان یک نام داخلی، دارای سابقه‌ای طولانی است و از دیرباز توسط ساکنان این سرزمین برای نامیدن وطن خود استفاده شده است. در مقابل، نام‌های خارجی نیز برای اشاره به این سرزمین در زبان‌های دیگر وجود دارد. مهم‌ترین این نام‌ها، مشتقات واژه یونانی پرسیس هستند که در زبان‌های غربی، به ویژه انگلیسی، به کار می‌روند. واژه ایران از واژه پارسی میانه ایران و پارتی آریان نشأت گرفته است. این واژه به معنای ایرها یا آریایی‌ها است. تلفظ‌های مختلفی از این واژه به حدود هزاره یکم پیش از میلاد برمی‌گردد و در آن زمان برای اشاره به مردم ایران استفاده می‌شد. اما به کارگیری آن به عنوان نام یک سرزمین جغرافیایی و واحد سیاسی، از سده سوم میلادی و در دوره شاپور یکم ساسانی آغاز گردید. واژه انیران به معنای ناایرانی، متضاد این واژه است.