فیروز میرزا فرمانفرما

[ویکی فقه] فیروز میرزا، از وزرای دربار احمد شاه بود، رابطه خوبی با انگلیسی ها داشت وی در سال ۱۳۰۰ش، به مجلس راه یافته و در نهایت در زندان رضاشاه بقتل رسید.
“فیروز میرزا" فرزند شاهزاده “عبدالحسین میرزا فرمانفرما، " نوۀ “عباس میرزا نائب السلطنه" در ۱۲۶۴ ه. ش در تبریز به دنیا آمد. پدرش شاهزاده عبدالحسین، داماد "مظفرالدین شاه" بود که توسط او به بیروت، تبعید شده بود. فیروز میرزا در بیروت تحصیلات مقدماتی را گذراند.او در جوانی به پاریس رفت و تحصیلات عالی خود را در رشته حقوق در دانشکده "سوربن" به پایان رساند و بعد در سال ۱۲۹۰ ه. ش به ایران بازگشت و به جای پدر، حاکم کرمان شد. فیروز میرزا چندی بعد در تهران مدرسه حقوق تاسیس کرد و دروس آن را طبق دانشکده حقوق پاریس تنظیم کرده و به تربیت دانشجویان حقوق اقدام نمود.
بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، تهران، انتشارات فرودس، ۸۴، ص۸۹۸.
او در زمان "احمد شاه قاجار" به عرصه سیاست راه یافت، و به عنوان وزیر امور خارجه یکی از همراهان شاه در سفر به اروپا بود، در این سفر ماموریت داشت که با «کمپانی نفت انگلیس» وارد مذاکره شود و اختلافات پیش آمده را حل و فصل نماید. او در "صلح وِرسای" (۱۲۹۷ه. ش) یکی از طرف های قرارداد در مقابل "لرد کرزن" انگلیسی بود و خواسته های ایران را برای طرح در کنفرانس "صلح پاریس" مهیا نمود. این گونه روابط، "نصرةالدوله" را به انگلیسی ها نزدیک کرد.
قرارداد ۱۹۱۹
انگلیسی ها در عین گرم نگه داشتن روابط میان دو دولت و نزدیکی به نصرة الدوله و پذیرائی شکوهمند، در پی مقدمه چینی برای بستن قرارداد معروف ۱۹۱۹ م. بودند. در این قرارداد ارتش ایران و مالیه کشور در اختیار انگلیس گذاشته می شد و ایران رسماً «تحت الحمایه» انگلیس قرار می گرفت. نصرة الدوله در عقد این قرارداد، پاداش قابل توجهی از دولت بریتانیا گرفت و در اکتبر ۱۹۱۹م طی مصاحبه و مذاکره ای طولانی با "لرد کرزن" وزیر امور خارجه انگلیس مفاد قرارداد را مورد بررسی قرار داد و حتی "احتشام السلطنه" سفیر و "ممتاز السلطنه" وزیر مختار ایران در "استانبول" را که با اقدامات نصرة الدوله مخالفت می کردند را برکنار کرد. نصرة الدوله برای عقد این قرارداد و راضی کردن احمد شاه به این امر، تلاش بسیار نمود تا جایی که "ویلسون" رئیس جمهور آمریکا در مورد او می گوید: «من باید بدانم این پرنس فیروز نماینده ملت ایران است یا وکیل دولت بریتانیا.»
رحیم زاده صفوی، (بکوشش: بهمن دهگان)، اسرار سقوط احمد شاه، تهران، انتشارات فردوسی، ۶۲، ص۳۷.
...

💡 بهمن میرزا صاحب چهار پسر و دو دختر بود. نوادگان او نام خانوادگی جهانسوزی بر خود نهادند. یکی از دختران او حاجیه همایون سلطان (هما) خانم به ازدواج قهرمان میرزا پسر عباس میرزا درآمد و صاحب پسری شد، کیومرث میرزا عمیدالدوله که احترام‌الدوله دختر محمدشاه را به زنی گرفت. حاجیه هماخانم پس از فوت قهرمان میرزا، با فیروز میرزا فرمانفرما پسر دیگر عباس میرزا ازدواج کرد و صاحب فرزندانی شد، از جمله عبدالحسین میرزا فرمانفرما.

💡 از مرتضی‌قلی‌خان وکیل‌الملک پنج پسر باقی ماند: فتحعلی‌خان وکیل‌الممالک، میرزا حسین‌خان سردار نصرت، محمدرضاخان عدل‌السلطان، محمدمهدی‌خان عدل‌الملک و رستم‌خان رفعت‌الدوله. وکیل‌الملک در اواخر عمر نجم‌السلطنه دختر فیروز میرزا فرمانفرما را به همسری گرفت و از او نیز دو دختر داشت: عشرت‌الدوله و شوکت‌الدوله. نجم‌السلطنه پس از فوت وکیل‌الملک به همسری میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر درآمد که محمد مصدق حاصل این ازدواج است.