منافقون

شصت وسومین سورۀ قرآن کریم، مدنی، دارای ۱۱ آیه.

[ویکی الکتاب] معنی مُنَافِقُونَ: منافقان - دو رویان (کلمه منافق اسم فاعل از باب مفاعله از ماده نفاق است، که در عرف قرآن به معنای اظهار ایمان و پنهان داشتن کفر باطنی است.اصل این کلمه از نفق به معنی تونل و راهی است که از زیر زمین برود، مانند عبارت "فان استطعت ان تبتغی نفقا فی الأرض...
معنی مَدِینَةِ: شهر- مدینه ( در آیه شریفه 8 سوره مبارکه منافقون: "یَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَی ﭐلْمَدِینَةِ لَیُخْرِجَنَّ ﭐلْأَعَزُّ مِنْهَا ﭐلْأَذَلَّ..." )
ریشه کلمه:
نفق (۱۱۱ بار)
[ویکی فقه] منافقون (ابهام زدایی). منافقون ممکن است در معانی ذیل به کار رفته باشد: • سوره منافقون، به ترتیب مصحف شصت و سومین، و به ترتیب نزول صد و چهارمین سوره قرآن و مدنی• منافقون (نفاق)، از ماده نفق و نفاق و اطلاق شده بر فرد ایمان ظاهرساز
...
[ویکی فقه] منافقون (نفاق). "منافق" واژه ای است قرآنی که از ماده نفق و نفاق گرفته شده و در لغت به معنی خارج شدن و تمام شدن است و در اصطلاح کسی است که در باطن کافر و در ظاهر مسلمان است: «یَقُولُونَ بِأَفْواهِهِمْ ما لَیْسَ فِی قُلُوبِهِمْ» «می گویند آنچه را که در دل هایشان نیست».
وجه تسمیه منافق از "نفق" بمعنی نقب است که از راهی به دین وارد و از راه دیگری خارج می شود. در قرآن کریم آیات فراوانی به موضوع منافقین می پردازد تا آن جا که سوره ای مستقل نیز در شرح حال آن ها به نام منافقون نازل شده و این مطلب بیان کننده اهمیت موضوع است.
پیشینه
مساله نفاق و منافقان در اسلام از زمانی مطرح شد که پیامبر به مدینه هجرت فرمود و پایه های اسلام قوی و پیروزی آن آشکار شد، و گرنه در مکه تقریبا منافقی وجود نداشت، زیرا مخالفان قدرتمند هر چه می خواستند آشکارا بر ضد اسلام می گفتند و انجام می دادند و از کسی پروا نداشتند و نیازی به کارهای منافقانه نبود، لذا دشمنان شکست خورده، برای ادامه برنامه های تخریبی خود تغییر چهره داده، ظاهرا به صفوف مسلمانان پیوستند، ولی در خفا به اعمال خود ادامه می دادند.
اوصاف
...

💡 در پی این حادثه آیاتی از سوره منافقون نازل گردید. آیات ۷ تا ۱۰ این سوره نشان می‌دهد که چگونه برخی انصار نسبت به حمایت دیگر انصاریان از مهاجران سخن به اعتراض می‌گشایند و از انصار می‌خواهند از حمایت مهاجران دست بردارند تا از اطراف پیامبر پراکنده شوند، ضمن آن که مهاجران را تهدید کردند تا پس از بازگشت به مدینه آنان را از شهر بیرون خواهند کرد.

💡 وی دربارهٔ ضرورت انسانی و دینی جدایی دین از حکومت و سیاست می‌گوید پیش از اسلام اعراب از ادیان مختلف در کنار هم زندگی می‌کردند و نفاق وجود نداشت. در دوران حکومت پیامبر اسلام (۱۰ سال مدینه پس از ۱۳ سال مکه که سوره‌های مدنی که همراه احکام هستند را به همراه داشت) منجر به نزول سوره مدنی منافقون شد و تشریح می‌کند که حتی در حکومت پیامبر اسلام نیز نفاق ایجاد می‌شود. وی می‌گوید که تبعیض عقیدتی، تأیید برده‌داری در اسلام و توهین به غیر مسلمانان عامل مهم دیگری برای ضرورت جدایی دین از بنیاد حکومت مدنی و مردمی بر پایه دموکراسی است.