لغت نامه دهخدا
لمیس. [ ل َ ] ( ع ص ) زن نرم و نازک پوست. ( منتهی الارب ).
لمیس. [ ل َ ] ( اِخ ) ابوسلمی من اعراب البصرة. روی حدیثه عمروبن جبلة. ذکره ابن مندة مختصراً. ( الاصابة ج 6 ص 9 ).
لمیس. [ ل َ ] ( اِخ ) جارة عبداﷲبن طاهر. مغنیة من مغنیات العصر العباسی المجیدات صنع اسحاق الموصلی لحنة:
اما وی ان المال غاد و رائح
و یبقی من المال الاحادیث و الذکر
وقد علم الاقوام لو ان حاتماً
یرید ثراء المال کان له وفر.
وکان اسحاق کثیرالملازمة لعبداﷲبن طاهر ثم تخلف عنه مدة و ذلک فی ایام المأمون فقال عبداﷲ للمیس جاریته:خذی لحن اسحاق فی:
اما وی ان المال غاد و رائح، فاخلعیه علی
و هبت شمال آخر اللیل قرة
و لا ثوب الا بردها و ردائیا
و القیه علی کل جاریة تعلمینها و اشهریه و القیه علی من یجیده من جواری زبیدة و قولی اخذته من بعض عجائز المدینة. ففعلت و شاع امره حتی غنی به بین یدی المأمون فقال المأمون للجاریة: ممن اخذت هذا؟ فقالت:من دار عبداﷲبن طاهر من لمیس جاریته و اخبرتنی انهااخذته من بعض عجائز المدینة. فقال المأمون لاسحاق: ویلک قد صرت تسرق الغناء و تدعیه اسمع هذا الصوت. فسمعه فقال: هذا و حیاتک لحن و قد وقع علی فیه نقب من لص حاذق و انا اغوص علیه حتی اعرفه ثم بکر الی عبداﷲبن طاهر فقال: اء هذا حقی و حرمتی تأخذ لمیس لحن فی اما وی ان المال غاد و رائح. فتغنیه فی و هبت شمال و لیس بی ذلک ولکن بی انها فضحتنی عند الخلیفة و ادعت انها اخذته من بعض عجائز المدینة. فضحک عبداﷲ و قال: لو کنت تکثر عندنا کما کنت تفعل لم تقدم علیک لمیس و لا غیرها. فاعتذر فقبل عذره و قال له: ای شی ترید؟ قال: ارید ان تکذب نفسها عند من القته علیها حتی یعلم الخلیفة بذلک. قال: افعل و مضی اسحاق الی المأمون و اخبره القصة فاستکشفها من لمیس حتی وقف علیهاو جعل یعبث باسحاق بذلک مدة. ( اعلام النساء ج 3 ص 1363 ).
لمیس. [ ل َ ] ( اِخ ) از اعلام زنان است. ( منتهی الارب ). رجوع به عقدالفرید ج 5 ص 116 شود.
لمیس. [ ل َ ] ( اِخ ) بنت علی بن حارث، زن عمربن عبدالعزیز خلیفه اموی و مادر عبداﷲ و بکر و ام عمار. ( سیرة عمربن عبدالعزیز ص 275 ).
