مشگین شهر

مشگین شهر. [ م ِ ش َ ] ( اِخ ) رجوع به خیاو در همین لغت نامه و فره-نگ جغرافیایی ایران ج 4 شود.

مِشگین شهر مرکز شهرستان مشگین شهر، شهری در استان اردبیل است. این شهرستان زیبای توریستی بخاطر وجود کوه سبلان تابستان خنک و دلپذیری دارد. همچنین بهار و تابستان سرسبزی دارد که موجب شده این شهر پذیرای گردشگران زیادی از سراسر کشور و حتی خارج نیز شود. مشگین شهر بیشترین اماکن گردشگری تاریخی و طبیعی را در کل استان دارد و بهترین مکان گردشگری در استان اردبیل است. شهرستان مشگین شهر با جمعیت ۱۸۱٫۵۱۶، دومین شهرستان پرجمعیت و وسیع ترین شهرستان استان اردبیل است. مشگین شهر مناطق تاریخی فراوانی دارد و جزو ۵ شهر متمدن در توسعه آذربایجان بوده است.
کوه سبلان، سومین قله بلند ایران با ارتفاع ۴۸۱۱ متر، در این شهرستان قرار دارد. مشگین شهر از نظر آب وهوایی، منطقه ای سردسیر به شمار میرود و به دلیل قرار گرفتن در دامنه کوه، و به برکت وجود رودها و جنگل های فراوان و بارندگی کافی، طبیعت بکر و سرسبزی دارد و از حیات وحشی غنی برخوردار است. غذای سنتی این شهر نان فطیر، آش دوغ و آبگوشت لذیذ و کباب است. پل معلق، آبگرم و زیپلاین مشگین شهر، از جمله مهم ترین اماکن گردشگری در این شهرند.
در سالهای اخیر با راه اندازی اولین پل معلق خاورمیانه در مشگین شهر، بر جذابیت گردشگری این شهرستان بسیار افزوده شده است.
وجود مجموعه تاریخی «شهر یری» با قدمت بیش از ۱۰، ۰۰۰ سال، از دیگر ویژگی های این شهرستان است.
جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۴۰۰، برابر با ۱۲۰۰۰۰ تن است. همه مردم این شهر آذربایجانی، مسلمان و شیعه دوازده امامی هستند و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می گویند..
شهر مشگین شهردر ۹۲ کیلومتری اردبیل و ۱۸۶ کیلومتری پارس آباد در استان اردبیل و ۶۵ کیلومتری اهر و ۱۵۰ کیلومتری تبریز در استان آذربایجانشرقی بوده و دومین مسیر اصلی از استان اردبیل به تبریز از مسیر مشگین به اهر و اهر به تبریز است و در ارتفاع ۱۴۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
نام قدیمی و اصلی این شهر خیاو است. نام خی او به معنی «مشک آب» برگرفته از زبان پهلوی پارتی است. شهر خیاو ( خیوو=Xiyov یا خیاو=Xiyav ) در دوره هایی در تاریخ اسلام، میمند نام داشته. در روزگار سلجوقیان و اتابکان آذربایجان این شهر را وراوی می نامیدند. در سال ۱۰۶۴ میلادی، پس از حمله آلپ ارسلان به گرجستان و تسلیم شدن حاکم آنجا، تعدادی از امرای گرجستانی اسیر و سپس مسلمان شدند. یکی از این امرا بیشکین بود که آلپ ارسلان این شهر را به وی بخشید و پس از آن، شهر به نام وی «بیشکین» خوانده میشد. تلفظ این نام در گویش ساکنین محلی در گذر زمان به «میشگین» تغییر یافت. در دوره حکومت رضاشاه و به فرمان او، در سال ۱۳۱۶ خورشیدی، نام خیاو رسما به مشگین شهر تغییر یافت. ریزآبه های سبلان به سوی خیاو جاری میشوند و این منطقه سفره های زیرزمینی خوبی دارد. واژه خیاو در زبان های ایرانی، «محل پرآب و پردرخت» و «محل گذر از میان آب و درخت» را تداعی می کند. رودخانهٔ مشگین شهر که امروزه قره سو نام دارد نیز، در قدیم اندرآب نام داشت.

💡 بقایای قلعه بربر مربوط به سدهٔ ۳ و ۲ ه.ق است و در ۸۰ کیلومتری اردبیل , ۲۲ کیلومتری شهرستان مشگین‌شهر، بخش لاهرود، روستای انار واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۲ دی ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه بربر در جنوب شرقی دهکده اونار مشگین شهر واقع گردیده است. این قلعه از شرق به کوه کشنه ور و از شمال به کوه ال لور و از سمت غرب به رودخانه اونار چایی مشرف است.

💡 سعدالدین وراوینی زاده (وراوی مشگین شهر امروزی) از نویسندگان فارسی‌زبان است. مرزبان‌نامه وراوینی، دومین ترجمهٔ کتاب مرزبان‌نامه از زبان طبری به فارسی، اثر اوست. این کتاب از جمله آثار مهم نثر مصنوع فارسی و به روش کلیله و دمنه در ذکر قصص و امثال و حکم فراهم شده و مطالب آن از زبان وحوش و طیور و دیو و پری و آدمی بیان شده‌است.

💡 روستایی است بسیار زیبا و کوچک از توابع بخش ارشق شهرستان مشگین شهر استان اردبیل که در فاصلهٔ شش کیلومتری شهرستان رضی قرار گرفته‌است. این روستا در مسیر جادهٔ قدیمی اردبیل به گرمی و پارس آباد قرار گرفته‌است و از امکانات رفاهی کامل بر خوردار است.

💡 دهستان غربی به مرکزیت ثمرین یکی از مناطقی بود که به مرکز فعالیت فرقه دموکرات آذربایجان در سال ۱۳۲۴ تبدیل شده بود. عده‌ای از کشاورزان با توجه به وعده‌های دموکرات‌ها، به آن‌ها پیوسته، مسلح شدند و در غائلهٔ خونین اشغال پادگان مشگین شهر شرکت کردند. پس از فرار پیشه‌وری و ختم غائله، مردم روستا هفده نفر شرکت کنندگان در غائله مشگین‌شهر و سران فرقه در دهستان را تحویل نیروهای ارتش دادند که همگی اعدام شدند.

💡 اینچه (آنچه) یک روستا در ایران است که در دهستان ارشق غربی واقع شده‌است. اینچه حدود 70 نفر جمعیت دارد.این روستا تقریبا در ۲۵ کیلو متری مشگین شهر قرار دارد و دارای بیست خانوار،ساکن می باشد که بخشی از آنها به صورت فصلی در این روستا زندگی می کنند. مدرسه و بهداری در این روستا وجود ندارد. شغل مردم این روستا دامداری و کشاورزی است.