معاد جسمانی

به معنای همراهی دوبارهٔ جسم و روح آدمی در روز رستاخیز، از جمله بنیادین‌ترین اعتقادات تمامی مسلمانان به شمار می‌آید. این اصل اعتقادی، با وجود اجماع بر ضرورت وقوع آن، در جزئیات ویژگی‌ها و چگونگی تحقق، محل بحث و اختلاف نظر بوده است. واژهٔ «معاد» در لغت به معانی گوناگونی همچون بازگشتن، بازگردانیدن، بازگشتگاه، و رستاخیز به کار رفته و در اصطلاح کلامی، مترادف با حشر و برانگیختن موجودات است. متکلمان معاد را به دو دستهٔ جسمانی و روحانی تقسیم می‌کنند و بر این باورند که معاد جسمانی جزو ضروریات دین بوده و انکار آن به کفر می‌انجامد.

بر اساس دیدگاه مشهور متکلمان اسلامی، جسمی که در قیامت باز می‌گردد، دقیقاً همان بدن دنیوی انسان است؛ ایشان برای اثبات مدعای خود به ظواهر صریح آیات قرآن کریم و احادیث نبوی و ائمه استناد می‌کنند. در مقابل، فلاسفه اسلامی در قبال این مسئله رویکردهای متفاوتی را در پیش گرفته‌اند؛ برخی از آنان به دلایل عقلی، امکان تحقق معاد جسمانی به شکل ظاهری و بازگشت عین همین بدن مادی را مردود شمرده‌اند. برخی دیگر نیز با قبول اصل معاد جسمانی، بر این باورند که بازگشت با بدنی از جنس مثال یا هورقلیایی صورت می‌پذیرد که قابل انطباق با قواعد عقلی است و با آن ادلهٔ نقلی را توجیه می‌کنند.

در راستای حل تعارض و ایجاد وحدت میان براهین عقلی فلاسفه و ظواهر مستندات نقلی، ملاصدرا، فیلسوف بزرگ شیعه، نظریهٔ معاد جسمانی را با تکیه بر جسم مثالی مطرح ساخت. بر این اساس، انسان که مرکب از روح و بدن است، پس از پایان حیات دنیوی به عالم برزخ منتقل شده و در روز قیامت، با جسمی متناسب با عالم آخرت و روح خویش باری دیگر زنده می‌شود. این حیات مجدد برای محاکمه و محاسبهٔ دقیق اعمال نیک و بد صورت می‌پذیرد تا نیکوکاران به نعمت‌های جاودان بهشت و بدکاران به کیفر اعمال خود در دوزخ دست یابند.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] آیا معاد، جسمانی است یا روحانی؟ این پرسشی است که مورد بحث و گفت و گوی فیلسوفان و متکلمان قرار گرفته است. به طور کلی سه نظریه در این زمینه مطرح شده است.
۱. ↑ تفتازانی، شرح المقاصد، ج۵، ص۸۹.۲. ↑ تفتازانی، شرح المقاصد، ج۵، ص۸۹.۳. ↑ تفتازانی، شرح المقاصد، ج۵، ص۹۰.۴. ↑ امام خمینی، کشف المراد، ص۲۵۸.
پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی مرکز فرهنگ ومعارف قرآنی.
...
[ویکی شیعه] معاد جسمانی به معنای همراهی جسم و روح انسان در قیامت و از اعتقادات مورد اتفاق همه مسلمانان است؛ اما درباره ویژگی ها و نحوه تحقق آن، اختلافاتی دیده می شود. بر اساس دیدگاه مشهور متکلمان، در روز قیامت همین بدن دنیوی باز می گردد. دلیل متکلمان، ظواهر آیات قرآن و روایات است. فلاسفه نیز بین انکار عقلی آن و اثبات آن همراه با جسم مثالی و هورقلیایی قرار دارند. فلاسفه اعتقاد به ظاهر آن ادله را از نظر عقلی نادرست می دانند. ملاصدرا برای حل تعارض بین نظر فلاسفه و ظاهر ادله نقلی، نظریه معاد جسمانی با جسم مثالی را مطرح کرده است.
کلمه «معاد» در لغت معانی متعددی دارد: بازگشتن، رد کردن، بازگردانیدن، بازگشتگاه، آن جهان، رستاخیز و مقابل معاش.
در اصطلاح متکلمان، معاد به معنای حشر و برانگیختن است و بر دو نوع است: جسمانی و روحانی. در این رویکرد، معاد جسمانی از ضروری دین و انکار آن مستلزم کفر است. به این صورت که انسان مرکب از روح و بدن است. با پایان یافتن عمر دنیایی به عالم برزخ می رود. چون قیامت در می رسد، باری دیگر با جسم و روح خویش زنده می شود و برای محاسبه به محشر درمی آید. اگر نیکوکار باشد، به نعمت های بهشتی می رسد و اگر بدکار باشد، به کیفر می رسد.
[ویکی اهل البیت] مقصود از معاد جسمانی، آن است که انسان در جهان اخروی با کالبدش حضور یابد و نعمت یا عذاب اخروی نیزجسمانی باشد؛ ولی معاد روحانی آن است که انسان با وجودی روحانی حیات اخروی خویش را ادامه دهد و در جهانبازپسین از لذتهای معنوی و روحانی بهره مند یا به عذابهای معنوی و روحانی دچار شود.
در اینکه آیا معاد جسمانی است یا روحانی؟ سه نظر وجود دارد:
منظور ما از معاد جسمانی، همین نظریه سوم است. این دیدگاه، جامع دو نظر پیشین است.

کیری یعنی چه؟
کیری یعنی چه؟
سن سون یعنی چه؟
سن سون یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز