نیکلسن

نیکلسن. [ ک ُ س ُ ] ( اِخ ) رینولد الین. مستشرق معروف انگلیسی است. به سال 1868 م.مطابق 1285 هَ. ق. تولد یافت. در کیمبریج تحصیل زبان فارسی و عربی کرد و به مطالعه در تصوف اسلامی پرداخت. سپس با نشر کتابهائی تصوف اسلامی و شاعران عارف ایرانی را به اروپائیان شناسانید. از خدمات مهم وی تصحیح دقیق و چاپ مثنوی مولوی و نیز نشر تذکرةالاولیاء و اللمع و ترجمان الاشواق است. وی به سال 1945 م. درگذشت. رجوع به الاعلام زرکلی ج 3 ص 69 و مجله روزگار نو ج 3 شماره 2 و ج 5 شماره 4 و نامه فرهنگستان ج 2 شماره 2 و ج 4 شماره 1 و مجله یادگار شماره 2 شود.

ویلیام نیکلسن ( و. ۱۸۱۵ - ۱۷۵۳ م. ) دانشمند و شیمی دان انگلیسی از نخستین کسانی بود که به تجزیه الکتریکی آب توفیق یافت.رطوبت سنجی اختراع کرد که به نام خود وی معروف است. ماشینی برای چاپ در روی کتان اختراع کرد ( ۱۷۹٠ ). در ۱۸٠۸ [ فرهنگ عملی و نظری شیمی ] را تالیف نمود. نیکلسن ( رینولد ). دانشمند و مستشرق انگلیسی ( و. ۱۸۶۸ - ف. ۲۸ اوت ۱۹۴۵ ). پدر و اجدادش از علمائ بودند و وی اغلب السنه شرقی را نزد جدش فراگرفت. تحصیلات خود را در ادبیات یونانی تکمیل کرد و از ابتدای کار نظرش این بود که ادبیات و تمدن اسلامی را مطالعه و تحقیق نماید و در این باره از ادوارد براون اطلاعات جامعی بدست آورد و او وی را به افکار و نوشته های صوفیان آشنا ساخت و دیری نپائید که نیکلسن نخستین کتاب خود را بنام [ منتخب اشعار شمس تبریزی ] منتشر کرد. نیکلسن ابتدا در دانشگاه لندن بتدریس زبان فارسی پرداخت ولی در سال ۱۹٠۳ به استادی زبان در کمبریچ انتخاب و مشغول تعلیم گردید پس از مرگ ادوارد براون کرسی وی را بدست آورد. بزرگترین شاهکار و خدمت این دانشمند به ادبیات ایران زمین تصحیح و ترجمه مثنوی مولانا جلال الدین رومی است که متعاقب آن کتاب دیگری بنام شرح مثنوی انتشار داد و سایر آثارش بدین قرار است: ۱ - تذکره الاولیائ شیخ عطار.۲ - تحقیقات درباره تصوف اسلامی. ۳ - تحقیقات درباره شعر اسلامی. ۴ - معنی شخصیت در تصوف. ۵ - عرفای اسلام. ۶ - تاریخ ادبیات عرب. ۷ - شعر و نثر شرقی که حاوی ترجمه اشعاری از ابوسعید ابوالخیر انوری عطار باباکوهی فردوسی جلال الدین رومی سعدی عنصری حافظ دقیقی و رودکی است. وی بیش از فضلای دیگر مغرب زمین بحقیقت عالم عرفان آشنائی یافت و توانست بسیاری از شاهکارهای عرفا و تصوف اسلام را بدنیای غرب بشناساند.
رینوندالین نیکلسن مستشرق معروف انگلیسی است. به سال ۱۷۶۸ مسیحی مطابق ۱۲۸۵ هجری قمری تولد یافت. در کمبریج تحصیل زبان فارسی و عربی کرد و به مطالعه در تصوف اسلامی پرداخت. سپس با نشر کتابهائی تصوف اسلامی و شاعران عارف ایرانی را به اروپائیان شناسانید. از خدمات مهم وی تصحیح دقیق و چاپ مثنوی مولوی و نیز نشر تذکره الاولیائ و اللمع و ترجمان الاشراق است وی به سال ۱۹۴۵ مسیحی در گذشت.

💡 با ادامه فعالیت‌هایش در حرفه بازیگری؛ در سال ۱۹۶۹ او با کمک پیتر فوندا و تری ساترن فیلم نامه‌ای تهیه و با فراهم آوردن مبلغ چهارصدهزار دلار فیلم ایزی رایدر (۱۹۶۹) به بازیگری پیتر فوندا و جک نیکلسن را کارگردانی کرد. موفقیت تجاری این فیلم سبب ایجاد موجی از اقتباس‌های هالیوودی از فیلم او شد. با این حال فیلم بعدی او با نام آخرین فیلم (۱۹۷۱) هم از دیدگاه منتقدان و هم از نظر فروش یک شکست بود. بعدها اقرار کرد که در دهه هفتاد به شدت درگیر مواد مخدر بود و این باعث نزول کیفیت کارهای او بوده‌است.

💡 تاکنون سه تصحیح از این کتاب انجام شده‌است. تصحیح انتقادیِ تذکرةالاولیاء اولین بار توسط رنالد نیکلسن انجام گرفته‌است (چاپ لیدن ۱۹۰۵–۱۹۰۷). از امتیازات تصحیح نیکلسن، یکی بی‌طرفی مذهبی او (از نظر شیعه و سنی)، و دیگر مقدمهٔ محمد قزوینی بر آن است که حاوی اطلاعات دقیق و سودمندی است. دومین تصحیح تذکرةالاولیاء، تصحیح محمد استعلامی در سال ۱۳۴۷ است.منقح‌ترین چاپ تذکرةالاولیاء مجموعهٔ دو جلدی تصحیح «تذکرةالاولیاء» به تصحیح و توضیح محمدرضا شفیعی کدکنی است که انتشارات سخن منتشر کرده‌است.