کلمهی «مذهب باشی» در فارسی در اصل یک لقب یا عنوان حرفهای برای هنرمندان و استادکاران تذهیب است. این عنوان به افرادی اطلاق میشده که در زمینهی تذهیب، زرافشانی، حلکاری و تزئین آثار هنری روی کاغذ، قلمدان، جلد کتاب یا اشیاء فلزی و چوبی تخصص داشتهاند. ریشهی کلمه از «مذهب» به معنای تذهیب یا آراستن آثار با خطوط و نقشهای طلایی و «باشی» به معنای رئیس یا استاد گرفته شده است، بنابراین «مذهب باشی» یعنی استاد یا متخصص تذهیب. مذهب باشی در تاریخ هنر ایرانی، به ویژه در دورههای صفوی و قاجار، نقش مهمی در تزئین نسخ خطی، قلمدانها و کتابها داشته است. این افراد علاوه بر مهارت در تذهیب، معمولاً توانایی در چهرهپردازی، گل و مرغآرایی، زرافشانی و حلکاری را نیز داشتهاند و در خوشنویسی نیز استاد بودهاند. نمونه بارز آن، محمود مذهب باشی شیرازی است که در قرن 13 هجری قمری فعالیت میکرد و آثار برجستهای در زمینه قلمدانهای مشکی با گلهای طلایی و تذهیبهای نفیس خلق کرده است. این لقب معمولاً در کنار نام هنرمند روی اثر ثبت میشده و بیانگر مهارت و اعتبار او در هنر تذهیب و تزئین بوده است.
مذهب باشی
لغت نامه دهخدا
مذهب باشی. [ م ُ ذَهَْ هَِ ]( ص، اِ مرکب ) لقب رئیس تذهیب کاران. ( ناظم الاطباء ).
فرهنگ فارسی
لقب رئیس تذهیب کاران
جمله سازی با مذهب باشی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 منزل مذهب باشی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله شاهچراغ، کوچه خانقاه توانگر واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۰ آبان ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۲ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.