کلمه «گل حکمت» ترکیبی است که در منابع قدیم برای توصیف مادهای مخصوص برای پوشش و حفاظت ظروف و اشیا به کار رفته است. این ماده معمولاً بر ظرفهای گلی یا شیشهای مالیده میشود تا هنگام قرار گرفتن در آتش یا حرارت شدید، ترکیده یا آسیب نبیند. ترکیب گل حکمت شامل خاک خالص، زغال سوخته، موی خرد شده، نمک، ریم آهن، پوست تخممرغ و مواد دیگر است که با سرکه، لعاب یا شیر مخلوط شده و خمیر میشوند. پس از پخت و سخت شدن، گل حکمت ظروف را مقاوم و محکم میکند و حتی در ساخت سر آلات تقطیر و درمان استخوانهای شکسته کاربرد دارد. در متون ادبی نیز از گل حکمت یاد شده است، مانند اثر نظامی در هفت پیکر که اشاره به استفاده از آن در کوزهها دارد. این ماده نشاندهنده دانش عملی و تجربه صنعتی و پزشکی قدیم است و اهمیت آن در حفاظت و کاربردهای مختلف آشکار است.
گل حکمت
لغت نامه دهخدا
گل حکمت. [ گ ُ ل ِ ح ِ م َ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) آنچه بر ظرف گلی یا شیشه طلا کنند تا به آتش ترقیده نشود. ( از آنندراج ) ( از غیاث ). خاک خالص یک جزء زغال سوده موی خرد مقراض کرده نمک مکلس خطمی، ریم آهن کلس پوست تخم مرغ از هر یک نیم جزء گرفته وبیخته و با سرکه یا لعابی یا شیر خمیر کنند و سخت بورزند و بدان سر آلات تقطیر استوار کنند و هم استخوان شکسته بدان جبر کنند. ( یادداشت مؤلف ):
گل ز حکمت به کوره ٔپوده
گل حکمت به سر براندوده.نظامی ( هفت پیکر ص 137 ).در کوزه نهادن و کوزه را در گل حکمت گرفتن و یک شب در تنور گرم که از آتش از وی بیرون کرده باشند نهادن. ( ذخیره خوارزمشاهی ).
فرهنگ فارسی
آنچه بر ظرف گلی یا شیشه طلا کنند تا باتش ترقیده نشود.
جمله سازی با گل حکمت
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 بر گل حکمت شنوده باده گلگون حکم گاه اسراف خماری بر گلی کش خار نیست
💡 این هم از حکمت خداوندی است گل حکمت بسش برومندی است
💡 گر گل حکمت بر جان تو بشکفتی مر تو را باغ بهاری چه بکارستی؟
💡 حول و قوت ز فضل حق بینی گل حکمت ز باغ حق چینی
💡 ز بس کاندر هوا رفت ا ز زمین گرد گل حکمت سپهر شیشه گون کرد
💡 سرچشمهٔ عرفان بود الحق دل سودائی میرست گل حکمت ز آب و گل سودائی