پیوند قرنیه

{corneal transplantation} [پیوند] پیوند زدن قرنیه و بافت های مجاور آن

پیوند قرنیه یا در اصلاح پزشکی کراتوپلاستی یک عمل جراحی است که در آن قرنیه آسیب دیده بیمار با یک قرنیه اهدایی دیگر به جای یک بخش یا کل قرنیه جایگزین می شود. قرنیه پیوندی از یک فرد درگذشته ( جسد یا مرگ مغزی ) برداشته می شود که هیچ گونه بیماری شناخته شده یا شاخص های دیگری که موجب پس زدن پیوند توسط فرد گیرنده و به خطر انداختن سلامتی وی می شود نداشته باشد. قرنیه بخش شفاف جلوی چشم است که اجازه ورود نور به داخل چشم را می دهد. این جراحی توسط چشم پزشک فوق تخصص پیوند قرنیه و تحت بی هوشی عمومی انجام می گیرد. در موارد خاصی که منع بی هوشی عمومی وجود داشته باشد، بی حسی به صورت موضعی به همراه تزریق آرام بخش و خواب آور نیز قابل انجام است.
موارد مصرف برای پیوند قرنیه شامل موارد زیر است:
• چشمی: جایگزین کردن قرنیه شفاف با قرنیه کدر و مات بیمار که ممکن است بر اثر بیماری های چون قوز قرنیه، دژنراسیون قرنیه و دلایلی دیگر مانند التهاب و زخمی شدن و کدورت قرنیه به وجود آمده باشند.
• ترمیمی: برای حفظ آناتومی قرنیه و یکپارچگی آن در بیماران مبتلا به نازک شدن قرنیه یا برای بازسازی آناتومی چشم، به عنوان مثال بعد از سوراخ شدن قرنیه.
• درمان: برای برداشتن قرنیه ملتهب که به درمان با آنتی بیوتیک یا داروهای ضدویروس پاسخ نداده است.
• زیبایی: برای برداشتن و بهبود ظاهر بیمارانی که دارای قرنیه زخمی هستند که زخم رنگ مات یا سفید به قرنیه آن ها داده شده است.
افرادی که دارای مشکلات زیر باشند توانایی اهدای قرنیه خود را ندارند:
• مرگ با دلیل نامعلوم
• بیماری کروتزوفلد - جاکوب
• ایدز
• هپاتیت
• عفونت های سیستماتیک
• ریتینوبلاستوما
• تومورهای بدخیم سگمان قدامی
• اسکار قرنیه
• سابقه جراحی قبلی
• بیماری که خود تحت جراحی قرنیه قرار گرفته است.
در پیوند قرنیه از دو نوع گرافت ( برداشت ) استفاده می شود:
• گرافت تمام ضخامت ( Full - thickness graft ):
رایج ترین نوع گرافت در این عمل جراحی می باشد که در آن از تمام ضخامت قرنیه برای پیوند استفاده می شود. به این نوع پیوند کراتوپلاستی نفوذی ( Penetrating keratopalsty ) یا به اختصار Pk نیز گفته می شود.
• گرافت با ضخامت ناکامل ( Partial - thickness or Lamellar graft ):
در این نوع پیوند فقط از لایه های فوقانی قرنیه جهت یوند استفاده می شود. به این نوع از پیوند کراتوپلاستی لایه ای ( Lamellar keratoplasty ) یا به اختصار LK گفته می شود.

پیوند قرنیه (corneal graft)
در پزشکی، جایگزین کردن قرنیۀ آسیب دیده یا بیمار با قرنیۀ انسانیِ اهداشده. پیوند قرنیه درصورت آسیب شدید قرنیه براثر عفونت ویروس هرپس، سوختگی ناشی از موادّ قلیایی، یا سایر آسیب دیدگی های چشمی صورت می گیرد. پروتئین های بدن اهداکنندۀ پیوند ممکن است باعث تحریک دستگاه ایمنی فرد گیرندۀ پیوند و درنتیجه، رد پیوند قرنیه شوند. رد پیوند باعث تورم و تجمع مایع، و ضعف دید می شود. در برخی کشورها مردم چشم های خود را برای پیوند قرنیه وقف بانک های چشم می کنند. قرنیه را پس از جداکردن از بدن اهداکننده باید هرچه سریع تر پیوند زد. البته، می توان قرنیۀ پیوندی را در محیط کشت بافتی و در دمای پایین برای مدتی کوتاه نگهداری کرد.

پیوند زدن قرنیه و بافت‌های مجاور آن.

💡 روحبخش در آغاز دهه ۷۰ چشمانش را که در معرض نابینایی بودند به عمل جراحی پیوند قرنیه سپرد. در آن سال‌ها با وجود آسیب دیدن چشم‌هایش باز هم به مطالعه و خلق آثار هنری می‌پرداخت.

💡 علی‌اصغر خدادوست (زادهٔ ۴ دی ۱۳۱۴ – درگذشته ۱۹ اسفند ۱۳۹۶) چشم‌پزشک ایرانی و استاد دانشگاه‌های آمریکا بود. وی از چشم‌پزشکان ایرانی معروف در عرصه بین‌المللی بود که در چندین بیمارستان معروف به عمل و پژوهش در مورد مشکلات قرنیه چشم می‌پرداخت.از وی به عنوان پدر چشم‌پزشکی و بنیان‌گذار پیوند قرنیه در ایران یاد می‌شود.

💡 برخی از کاربردهای معاصر این روش وجود دارد. در جراحی مدرن چشم، از یک ابزار ترفین در جراحی پیوند قرنیه استفاده می‌شود. روش سوراخ کردن ناخن انگشت دست یا پا نیز به عنوان مته‌کاری شناخته می‌شود. این عمل توسط پزشک یا جراح انجام می‌شود تا دردی را که مربوط به هماتوم زیر ناخن (خون زیر ناخن) است، کاهش دهد. مقدار کمی خون از طریق سوراخ خارج می‌شود و درد مربوط به فشار تا حدی کاهش می‌یابد.

💡 در این بیماری، آفتاب‌سوختگی قرنیه باعث می‌شود تاول‌های کوچکی بر روی سطح قرنیه تشکیل شود. علامت این بیماری دردناک‌بودن چشم و نیز ازدست‌دادن قدرت بینایی به‌طور موقت است. به‌طورکلی علائم برف‌کوری عبارتند از: درد– تورم– تاول– التهاب چشم– ریزش اشک– ترس از نور. کسانی که سابقۀ پیوند قرنیه دارند، در صعود دچار نورزدگی شدیدتری می‌شوند.

💡 دید کمتر از حد مطلوب ناشی از دیستروفی قرنیه معمولاً نیاز به مداخله جراحی در قالب پیوند قرنیه می‌باشد. کراتوپلاستی نافذ، یک نوع رایج از پیوند قرنیه است که معمولاً برای دیستروفی قرنیه گسترده انجام می‌شود.

💡 با کراتوپلاستی نافذ (پیوند قرنیه)، نتایج بلند مدت خوب به عالی هستند. با بهبود روش‌های جراحی اخیر، نرخ موفقیت این روند افزایش یافته‌است. با این حال، عود بیماری در پیوند، ممکن است رخ دهد. در دیستروفی سطحی قرنیه، انجام پیوند قرنیه نافذ لازم نیست در شرایطی که بافت عمیق‌تر قرنیه آسیب ندیده است، بنابراین یک پیوند قرنیه‌ای لاملار ممکن است به جای آن استفاده شود.