کتاب سلیم بن قیس هلالی

کتاب‌ سُلَیْم‌بن‌قیس‌هِلالی، اثر شیخ ابوصادق سُلَیْم‌بن‌قیس‌هِلالی عامری کوفی، از کهن‌ترین آثار مکتوب شیعی محسوب می‌شود. بر اساس مشهور، این کتاب در عصر امیرالمؤمنین علی(ع) تدوین شده و به‌عنوان نخستین کتاب در سنت حدیثی شیعه شناخته می‌شود. محتوای آن مشتمل بر روایاتی در زمینه فضایل اهل‌بیت(ع)، امام‌شناسی و گزارش‌های تاریخی از وقایع پس از رحلت رسول خدا است. البته درباره انتساب قطعی این اثر به سلیم‌بن‌قیس، میان عالمان شیعه بحث‌ها و بررسی‌های مفصلی وجود دارد. این کتاب با عنوان اسرار آل‌محمد به زبان فارسی نیز ترجمه شده است.

مؤلف کتاب، سُلَیْم‌بن‌قیس هلالی، از یاران ویژه امیرالمؤمنین، امام حسن، امام حسین، امام زین‌العابدین و امام باقر به شمار می‌رود. او دو سال پیش از هجرت پیامبر اکرم متولد شد و در زمان رحلت آن حضرت، دوازده‌ساله بود. سلیم در شانزده‌سالگی به مدینه رفت و با رویدادهای تلخ و سخت آن دوره مواجه گشت. وی نهایتاً در سال ۷۶ هجری قمری در شهر نوبندجان فارس درگذشت و بنا بر مشهور، در همان محل به خاک سپرده شد. این اثر در کلام امامان معصوم شیعه با نام‌هایی چون کتاب سلیم‌بن‌قیس هلالی و اَبْجَدُ الشیعة یاد و توصیه شده است که همین امر بر جایگاه رفیع و اعتبار آن در میان منابع حدیثی تأکید دارد. کتاب سلیم‌بن‌قیس به‌عنوان یکی از اسناد مهم تاریخی و اعتقادی شیعه، همواره مورد توجه محققان و حدیث‌پژوهان بوده است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی شیعه] کتابُ سُلَیْم بْن قِیْس هِلالی کتابی از شیخ ابوصادق سلیم بن قیس هلالی عامری کوفی است. گفته اند این اثر اولین کتاب شیعه است و در زمان امیرالمؤمنین علی(ع) نگاشته شده است. کتاب سلیم بن قیس هلالی حاوی روایاتی درباره فضایل اهل بیت، امام شناسی و اخباری درباره حوادث پس از رحلت رسول خدا(ص) است. درباره انتساب و عدم انتساب کتاب به سلیم بن قیس بین علمای شیعه مباحث بسیاری درگرفته است. این کتاب با عنوان «اسرار آل محمد(ص)» به فارسی ترجمه شده است.
شیخ ابوصادق، سُلَیم بن قیس هلالی عامری کوفی، از خواص اصحاب امیرالمؤمنین(ع) و امام حسن(ع) و امام حسین(ع) و امام زین العابدین و امام باقر(ع) است. سُلیم، دو سال قبل از هجرت به دنیا آمده و در نتیجه، هنگام رحلت پیامبر اکرم(ص) ۱۲ سال داشته است. او در ۱۶ سالگی وارد مدینه شده و در ابتدای ورود با حوادث دردناکی روبرو شد. وی در سال ۷۶ هجری در شهر نوبندجان فارس در سن ۷۸ سالگی بدرود حیات گفت و ظاهراً در همان شهر به خاک سپرده شد.
این کتاب در بیان امامان شیعه با عناوین «کتاب سلیم بن قیس هلالی» و «ابجد الشیعة» تعبیر شده و شهرت یافته است.