یوکاتان

یوکاتان. ( اِخ ) شبه جزیره امریکای جنوبی که خلیج مکزیک را از دریای آنتیل جدا می سازد و مرکز آن شهرمریدا است. ( از لاروس ).

یوکاتان نام سی ویکمین ایالت کشور مکزیک است و در شبه جزیره یوکاتان قرار دارد. فرهنگ حاکم بر منطقه پیش از کشف قاره آمریکا از سوی سفیدپوستان، فرهنگ قوم سرخ پوست مایا بود. امروزه هم مردم مایاتبار بخش بزرگی از جمعیت منطقه را تشکیل می دهند. دانشمندان بر این باورند که شهاب سنگ سترگی که باعث برافتادن نسل دایناسورها از روی زمین شد، در همین ناحیه یوکاتان به سطح زمین برخورد کرده است، در شمال شبه جزیره یوکاتان واقع شده است. این کشور با ایالت های کامپچه در جنوب غربی، کوئینتانا رو در جنوب شرقی، و با خلیج مکزیک در ساحل شمالی آن همسایه است. پیش از ورود اسپانیایی ها به شبه جزیره یوکاتان، نام این منطقه مایاب بود. در زبان یوکاتک مایا، مایاب به «مسطح» ترجمه شده است، و منبع خود کلمه «مایا» است. این منطقه بسیار مهمی برای تمدن مایا بود که در اینجا به اوج توسعه خود رسید، جایی که مایاها شهرهای چیچن ایتزا، ایزامال، موتول، مایاپان، اکبالام و ایچکاانزیهو ( همچنین به نام T'ho ) را تأسیس کردند. مریدا پس از فتح یوکاتان توسط اسپانیایی ها، شبه جزیره یک واحد اداری و سیاسی واحد بود، کاپیتانی ژنرال یوکاتان. پس از استقلال و فروپاشی امپراتوری مکزیک در سال ۱۸۲۳، اولین جمهوری یوکاتان اعلام شد که سپس در ۲۱ دسامبر ۱۸۲۳ به طور داوطلبانه به جمهوری فدرال ایالات متحده مکزیک ملحق شد. در ۱۶ مارس ۱۸۴۱ در نتیجه درگیری های فرهنگی و سیاسی پیرامون پیمان فدرال، یوکاتان استقلال خود را از مکزیک اعلام کرد. ( تشکیل جمهوری دوم یوکاتان ) سرانجام در ۱۴ ژوئیه ۱۸۴۸، یوکاتان مجبور شد دوباره به مکزیک بپیوندد. در سال ۱۸۵۸، در میانه جنگ طبقاتی، ایالت یوکاتان برای اولین بار تقسیم شد و کامپچه به عنوان یک ایالت جداگانه ( به طور رسمی در سال ۱۸۶۳ ) تأسیس شد. در طول پورفیریاتو، در سال ۱۹۰۲، ایالت یوکاتان دوباره تقسیم شد تا قلمرو فدرال تشکیل شود که بعداً به ایالت فعلی کوئینتانا رو تبدیل شد. امروزه یوکاتان امن ترین ایالت مکزیک است و مریدا در سال ۲۰۱۱ جایزه شهر صلح را دریافت کرد.
منشأ اولین سکونت گاه ها از نظر علمی تأیید نشده است، اگرچه بر اساس یافته های غارها و غارهای لولتون تولوم، حضور اولین انسان ها در این منطقه به اواخر پلیستوسن یا عصر یخبندان ( حدود ۱۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ سال ) برمی گردد ( زنان نخل ). اولین مایاها در حدود سال ۲۵۰ پس از میلاد، از پتن ( امروزه شمال گواتمالا ) به شبه جزیره نقل مکان کردند تا در شبه جزیره جنوب شرقی در باکالار مدرن، کوینتانا رو، ساکن شوند. در سال ۵۲۵، چانز ( قبیله مایا که قبل از ایتزابود )، به شرق شبه جزیره نقل مکان کردند و چیچن ایتزا، ایزامال، موتول، اکبالام، ایچکانزیهو ( مریدا امروزی ) و شامپوتون را تأسیس کردند. بعدها، توتول شیوئز، تبار تولتک، که از سواحل خلیج مکزیک آمده بودند، در این منطقه مستقر شدند و باعث جابجایی ایتزا و کومز - شاخه ای متنوع از ایتزا - شدند و سرانجام پس از سال ها و نبردهای فراوان، لیگ مایاپان تشکیل شد. ( متشکل از ایتزا، شیوسو می آید )، که در نهایت در حدود ۱۱۹۴ تجزیه شد، و جای خود را به دوره ای از هرج ومرج و تکه تکه شدن به حوزه های کوچک داد که فاتحان اسپانیایی در قرن ۱۶ یافتند.

💡 مکزیک همچنین جزایر و مجمع‌الجزایری مانند: پترس ماریاس در اقیانوس آرام و کوزومل و ایسلا موخرس در سواحل شبه جزیره یوکاتان را اداره می‌کند. با احتساب این مناطق جزیره‌ای، این کشور تقریباً مثلثی، منطقه‌ای تقریباً سه برابر تگزاس را پوشش می‌دهد. در حالی که عرض آن از شمال غربی به جنوب شرقی بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر است، عرض آن از کمتر از ۲۱۷ کیلومتر در تنگه تهوآنتپک تا بیش از ۱۹۰۰ کیلومتر در شمال متغیر است.

💡 دانشمندان بر اساس شواهد زمین‌شناسی، محل برخورد سیارک به زمین را دهانه چیکشلوب در اعماق شبه‌جزیره یوکاتان در مکزیک تخمین زده‌اند. دهانهٔ برخوردی ایجاد شده بیش از ۱۸۰ کیلومتر (۱۱۰ مایل) قطر دارد.

💡 ایکس چل ایزدبانوی مورد احترام زنان در تمدن مایا بود.ایکس چل مسئول حمایت از زنان و شفا دادن بیماران و باروری و زایش فرزندان بشمار می رفت.معنی نام این ایزد دقیقاً مشخص نیست اما در لهجه مایایی منطقه یوکاتان چل معنی رنگین کمان می‌دهد.همچنین گاهی ایکس چل را خدای ماه نیز دانسته‌اند.این ایزد جنگجو در برخی آثار ایزد نگهبان زمین نیز معرفی شده‌است.

💡 بلیز یک کشور کوچک آمریکای مرکزی است که در ۱۷ ° ۱۵ 'شمال خط استوا و ۸۸ ° ۴۵' غرب نصف‌النهار مبدأ در شبه‌جزیره یوکاتان واقع شده‌است.

💡 کوبا در غرب اقیانوس اطلس شمالی، شرق خلیج مکزیک، جنوب تنگه فلوریدا، شمال غرب آبراهه بادگیر و شمال شرقی تنگه یوکاتان قرار دارد. جزیره اصلی که جزیره کوبا نامیده می‌شود با ۱۰۴٬۵۵۶ کیلومترمربع بیشتر مساحت کشور را به خود اختصاص داده‌است. این جزیره ۱۲۵۰ کیلومتر طول و در پهن‌ترین قسمت خود ۱۹۱ کیلومتر عرض دارد. عرض آن در باریکترین قسمت تنها ۳۱ کیلومتر است.