جزر و مدهای مینا، که در علوم اقیانوسشناسی، ژئوفیزیک و علوم جوّ مورد مطالعه قرار میگیرند، پایینترین گسترههای کشندی را در طول یک دوره ماهانه نشان میدهند. این پدیده زمانی رخ میدهد که نیروی گرانشی ماه و خورشید بر یکدیگر اثر متقابل و تا حدودی خنثیکننده اعمال میکنند. این شرایط خاص زمانی به وقوع میپیوندد که ماه در یکی از دو وضعیت تربیع خود، یعنی هنگامی که در زاویهای ۹۰ درجه نسبت به خط واصل زمین و خورشید قرار دارد، دیده شود. در این حالت، کشش گرانشی خورشید که مسبب جزر و مد است، به جای تقویت، تا حدی اثر کشش ماه را تضعیف میکند و نتیجه آن، اختلاف بسیار ناچیز بین ارتفاع آب در هنگام مدّ و جزر میشود که این کمینه دامنه، مشخصه اصلی جزر و مد مینا است.
این تنظیمات هندسی بین اجرام آسمانی، در چرخه مد و جزر یک الگوی تکرارشونده ایجاد میکند. برخلاف جزر و مد کبیر (Spring Tide) که در زمانهای ماه نو و بدر (محاق و بدر) رخ میدهد و نیروی گرانش ماه و خورشید در یک راستا بوده و دامنه کشندی را به بیشینه میرساند، در جزر و مد مینا، موقعیت تربیع ماه (ربع اول و ربع سوم) باعث میشود که نیروها عمود بر هم عمل کرده و برهمکنش آنها به حداقل برسد. تحلیل دقیق این پدیده نیازمند درک عمیقی از مکانیک سماوی و تأثیرات تجمعی نیروهای جزر و مدی بر توده عظیم آبهای اقیانوسی است.
بنابراین، جزر و مد مینا یک مفهوم کلیدی در پیشبینیهای هیدرودینامیکی و مطالعات محیط زیست ساحلی محسوب میشود. دامنه کوچک این نوسانات آبی به معنای آن است که سواحل در این دورهها کمترین میزان تغییر سطح آب را تجربه میکنند، که این موضوع میتواند بر اکوسیستمهای بینمدّی (Intertidal Zones) و همچنین فعالیتهای ناوبری و بندری تأثیرگذار باشد. در مجموع، این پدیده بهعنوان شاهد عینی بر اثرات متقابل و پیچیده نیروهای گرانشی در منظومه زمین-ماه-خورشید در قلمرو علوم زمینفیزیک جایگاه ویژهای دارد.
