وجبت

[ویکی الکتاب] معنی وَجَبَتْ: سقوط کرد (کلمه وجوب به معنای سقوط است. وقتی میگویند وجبت الشمس معنایش این است که آفتاب غروب کرد و منظور از وجوبِ جنوب(پهلوها) قربانی در عبارت "فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا" این است که با پهلو به زمین بیفتد، کنایه از اینکه بمیرد)
ریشه کلمه:
وجب (۱ بار)
. وجوب به معنی ثبوت است واجبات را به واسطه ثابت‏العمل بودن واجبات گفته‏اند. ایضا وجوب به معنی سقوط است «وَجَبَ الْحائِطُ: سَقَطَ» ضمیر «جُنُوبُها» در آیه راجع به شتران قربانی است یعنی: در موقع نحر شتران چون پهلوهای آنها به زمین افتاد (کنایه از مردن) از آنها بخورید گویند: «ضَرَبَهُ فَوَجَبَ» او را زد پس مرد. این لفظ فقط یکبار در قران مجید آمده است.

💡 وَ کَذلِکَ حَقَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ ای کما حقّت و وجبت کلمة العذاب علی الامم المکذّبة فی الدنیا فعذّبوا کَذلِکَ حَقَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ عَلَی الَّذِینَ کَفَرُوا من قومک أَنَّهُمْ أَصْحابُ النَّارِ یعنی بانهم اصحاب النار.

💡 حسن بصری از اینجا گفت: من تقرب الی اللَّه بطاعته، وجبت علیک مودته.

💡 و قیل: الحظّ العظیم الجنة، ای ما یلقّیها الّا من وجبت له الجنّة.

💡 اکنون معنی این سخن بر سه وجه گفته‌اند: یکی آنست که: آمرکم ان تودوا اقاربی و اهل بیتی، مزد نمیخواهم، لکن شما را میفرمایم که خویشان مرا و اهل بیت مرا دوست دارید. ابن عباس گفت: آن روز که این آیت فرو آمد گفتند یا رسول اللَّه من قرابتک هؤلاء الذین وجبت علینا مودتهم. قال علی (ع) و فاطمه و ابناهما و فیهم نزل: إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ.