عثمانیان

عثمانیان یا «آل عثمان»، نام سلسله‌ای از سلاطین هستند که از سال ۶۹۹ تا ۱۳۴۲ هجری قمری، دولتی بزرگ و تأثیرگذار را پایه‌گذاری کردند. این سلسله منتسب به جد خود، «عثمان بن ارطغرل»، است که در سال ۶۵۶ هجری قمری در سوگوت متولد شد و در همان‌جا موفق به تأسیس این سلسله گردید. عثمان با قدرت گرفتن، مرزهای ممالک روم شرقی را به سمت مغرب عقب راند. پسر او، ارخان، گام‌های مهمی در توسعه قلمرو برداشت؛ او شهرهای «بورسا» و «نیقیه» را فتح کرد و مناطقی از امرای هم‌جوار را به قلمرو خود افزود. مهم‌تر آنکه در این دوره، لشکریان مشهور به «ینی‌چری» شکل گرفتند که برای قرن‌ها، ابزار اصلی فتوحات سلاطین آل عثمان محسوب شدند و نیروی نظامی سازمان‌یافته‌ای را برای این دولت فراهم آوردند.

در سال ۷۵۹ هجری قمری، ترکان عثمانی با عبور از تنگه «داردانل» و استقرار نیروی خود در «گالیپولی» در سمت اروپایی، تهاجم به ممالک شرقی روم را آغاز کردند. پس از فتح شهرهایی چون «ادرنه» و «فیلی‌پوپولیس»، و به دنبال فتوحات تعیین‌کننده‌ای مانند نبردهای «ماریتزا» (۱۳۶۴ م.) و «کوسوو» (۱۳۸۹ م.) و نیز پیروزی در نبرد «نیکوپولیس»، بخش عمده‌ای از شبه‌جزیره بالکان تحت سلطه عثمانی درآمد و تنها نواحی اطراف قسطنطنیه باقی ماند. با این حال، این پیشروی با حمله‌ی ناگهانی امیر تیمور به آسیای صغیر و شکست سنگین «بایزیدخان اول» در نبرد «آنقره» دچار وقفه جدی شد. این ضربت شدید، دولتی را که تا رود «دانوب» و شام امتداد یافته بود، برای مدتی دچار ضعف و ناتوانی ساخت.

اگرچه دوره سلطنت «محمد اول» تا حدی توانست شکست‌های گذشته را جبران کند، اما تثبیت واقعی قدرت دولت با سلطنت «مرادخان ثانی» آغاز شد. او با تحکیم مواضع داخلی و برقراری صلح، توانست ممالک عثمانی را از حملات «هونیادی» ملقب به «امیر سیف ولایت افلاق» رهایی بخشد. پیروزی قاطع مرادخان در نبرد «وارنا» (۱۴۴۴ م.) انتقام سختی از صلیبیون مسیحی بود که پیمان‌شکنی کرده بودند. این فتح، جبهه شمالی عثمانی را آسوده ساخت و نقطه آغازی شد برای دوره‌ای درخشان که تقریباً دو قرن به طول انجامید و شاهد اوج فتوحات و گسترش بی‌وقفه قلمرو سلاطین آل عثمان بود.

لغت نامه دهخدا

عثمانیان. [ ع ُ ] ( اِخ ) یا آل عثمان یا سلاطین عثمانی. پادشاهانی هستند که از 699 تا 1342هَ. ق. دولتی بزرگ تأسیس کردند. این سلسله بنام جد آنان عثمان بن ارطغرل منسوبند. عثمان به سال 656 هَ. ق. در سکوت متولد شد و در آنجا به تأسیس سلسله عثمانی موفق گشت. عثمان سرحد ممالک روم شرقی را به سمت مغرب عقب برد و پسرش ارخان شهرهای بروسه و نقیه را گرفت و ممالک امرای کراسی را که با خاک او مجاور بودند متصرف شد و لشکریان مشهور به چری را که مدت چندین قرن وسیله عمده فتوحات سلاطین آل عثمان بودند تشکیل داد. در سال 759 هَ. ق. ترکان عثمانی از بوغاز داردانل گذشتند و از طرف خود ساخلوی در محل گالی پولی گذاشته به تسخیر ممالک اروپای شرقی روم شروع کردند. شهرهای ادرنه و فیلی پوپولیس چند سال بعد تسخیر شد و بر اثر فتوحات ماریتزا ( 1364 م. ) و قوسوه ( 1389 م. ) و نیکوپولیس و غلبه ترکان بر سواران جنگی تمام اروپا سراسر شبه جزیره بالکان به استثنای حوالی قسطنطنیه بواسطه هجوم ناگهانی امیر تیمور به آسیای صغیر و شکست سخت بایزیدخان اول در سال 804 هَ. ق. / 1402 م. در آنقره مدتی به تعویق افتاد. و دولتی که از شط دانوب تا نهر العاصی در شام امتداد پیدا کرده بود بر اثر یک ضربت تا مدتی دچار ضعف و ناتوانی گردید. اگر چه سلطنت سلطان محمد اول تا حدی شکست گذشته را جبران کرد ولی چندان مورد توجه نیست تا آنکه سلطان مرادخان ثانی پس از تحکیم مواقع خود و برقراری صلح موفق گردید که ممالک عثمانی را از حملات هونیادی ملقب به امیرسیف ولایت افلاق خلاص بخشد و بوسیله فتح قطعی که در محل وارنا ( 1444 م. ) نصیب او شد از صلیبیون عیسوی که به نقض عهدنامه اقدام کرده بودند انتقام خود را بکشید. این فتح ممالک عثمانی را از طرف شمال آسوده ساخت و از این تاریخ تا دو قرن دیگر دوره فتوحات درخشان سلاطین آل عثمانی است. قسطنطنیه را سلطان محمدخان ثانی در سال 857 هَ.ق. / 1453 م. مسخر کرد و آخرین باقیمانده دولت روم شرقی به این ترتیب از میان رفت. شبه جزیره قرم در سال 1475 م. تسخیر شد و جزایر دریای اژه نیز ضمیمه خاک عثمانی گردید و بیرق این سلاطین درایتالیا بر فراز قصر اترانتو افراشته گردید. سلطان سلیم خان اول در هشت سال پادشاهی خود ایران را مغلوب کرد و کردستان و دیار بکر را به ممالک عثمانی ملحق ساخت شام و مصر و عربستان را در سال 923 هَ. ق. / 1517 م. به تصرف درآوردند و بعد بر حرمین استیلا یافت وخلیفه عباسی مصر را مطیع خود ساخت و حق خلافت را به خود اختصاص داد و از این تاریخ سلاطین عثمانی لقب امیرالمؤمنین اختیار نمودند. سلطان سلیمان خان کبیر نیز عملیات درخشانی انجام داد و در سال 928 هَ. ق. / 1522 م. امرای جزیره ردس را براند و در طرف شمال شهرهای بلگراد را بگرفت و 932 در سال هَ. ق. / 1526 م.مجارها را در دشت موهاکن شکست سخت داد و پادشاه ایشان لوئی ثانی را با بیست هزار سپاهیان او دستگیر کرد. مجارستان مدت یک قرن و نیم از ایالات عثمانی شد. این پادشاه در سال 935 هَ. ق. شهر وینه را محاصره کردو با گرفتن خراجی دست برداشت و بالجمله ممالک عثمانی در عهد سلطان سلیمان خان از بوداپست و ساحل دانوب تا شلاله آسوان در مصر و از ساحل فرات تا باب جبل طارق وسعت داشت. بعد از سلطان سلیمان خان ایام نکبت عثمانیان شروع شد و اولین واقعه آن شکست بحری لپانتو است در سال 979 هَ. ق. به دست دن ژوان امیر اطریش. سلطان مرادخان چهارم در سال 1048 هَ. ق. بغداد را به خاک عثمانی ضمیمه کرد و ترکان جزیره کرت و بعضی جزایر دیگر را نیز در سال 1645 م. از دست ونیزیها گرفتند لکن در اروپا شکستهائی بدانها وارد آمد و در سال 1098 هَ. ق. سراسر مجارستان از تصرف ایشان خارج شد و در نتیجه معاهدات 1111 هَ. ق. ولایات مجارستان بکلی از زیر سلطه عثمانیان خارج گردید. سرحدات عثمانی از این تاریخ تا تجزیه ای که در سال 1295 هَ. ق. اتفاق افتاد تغییرات فاحشی نکرد. دوره تعرض روسیه به عثمانی از سال 1150 هَ. ق. شروع میشود و در این تاریخ اوکزاکف و آزف از تصرف عثمانیان خارج گردید و در سال 1301 هَ. ق. شبه جزیره قرم محصور شد. داخله عثمانی نیز هرج و مرج شده بود و به سال 1301 هَ. ق. مصر تحت لوای محمدعلی پاشا مستقل و از تصرف عثمانی خارج گردید و بترتیب الجزائر در 1070 هَ. ق. و تونس در1117 هَ. ق. نیمه استقلالی به دست آوردند و از تصرف عثمانیان خارج گردید. بزرگترین ضربتی که به عثمانی وارد آمد در قطعه اروپاست که بوسیله آن یونان در تاریخ 1244 هَ. ق. / 1838 م. از آن جدا شد و ولایت رانوبی بنام رومانی در سال 1283 هَ. ق. / 1866 م. و صربستان در 1284 هَ. ق. بر عثمانیان شوریدند و در نتیجه رومانی و صربستان هر یک دولتی علی حده شدند. عثمانیه حالیه در اروپا محدود است به باریکه خشکی در جنوب جبال بالکان شامل ولایات قدیم تراس و مقدونیه و اپیروس و ایلی ریا. سلاطین عثمانی بترتیب عبارتند از:

فرهنگ فارسی

یا آل عثمان یا سلاطین عثمانی پادشاهانی هستند که از ۶۶۹ تا ۱۳۴۲ هجری قمری دولتی بزرگ تاسیس کردند این سلسله بنام جد آنان عثمان بن ارطفرل منسوبند عثمان بسال ۶۵۶ قمری در سکوت متولد شد و در آنجا به تاسیس سلسله عثمانی موفق گشت عثمان سرحد ممالک روم شرقی را بسمت مغرب عقب برد و پسرش ارخان شهرهای بروسه و نقیه را گرفت و ممالک امرای کراسی را که با خاک او مجاور بودند متصرف شد و لشکریان مشهور به چری را که مدت چندین قرن وسیله عمده فتوحات سلاطین آل عثمان بودند تشکیل داد در سال ۷۵۹ قمری ترکان عثمانی از بوغازداردانل گذشتند و از طرف خود ساخلوی در محل گالی پولی گذاشته بتسخیر ممالک اروپای شرقی روم شروع کردند

پته یعنی چه؟
پته یعنی چه؟
بج یعنی چه؟
بج یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز