لغت نامه دهخدا
بغلی. [ ب َ / ب َ غ َ] ( اِ ) یا رأس البغلی. درهم بغلی که در کتب فقهی مرقوم است منسوب است به بَغل یهودی ضراب که او را رأس البغل نیز میگفتند. ( از برهان ذیل بغل ) ( از آنندراج ذیل بغل ). سکه ای منسوب به بغل یهودی. ( ناظم الاطباء ). درهم ایرانی که وافیة نیز گویند. ( دزی ج 1 ص 101 ). درهم ایرانی. در مجمعالبحرین آمده: درهم بغلی منسوب بسکه زن مشهور موسوم به رأس البغل است. و نیز بفتح غین و تشدید باء بغلی خوانده اند منسوب بشهری نزدیک حله و آن شهری مشهور در عراق است و وجه اول اشهر است. ودرهم شرعی دون درهم بغلی است. ( نقود ص 22ح ). در باب اصل این تسمیه رجوع به فولرس، 1، 251 الف و 840 ب شود. ( از حاشیه برهان قاطع چ معین ). سکه های کسرویه بوده است که رأس البغل برای عمربن خطاب زده است و صورت آن شاهنشاه است بر تخت نشسته و زیر تخت بفارسی نوشته اند «نوش خور». ( یادداشت مؤلف از حیات الحیوان دمیری ). و رجوع به فرهنگ نظام و بغل و درهم بغلی شود.
بغلی. [ ب َ / ب َ غ َ ] ( ص نسبی ) هرچیز منسوب و متعلق ببغل. ( ناظم الاطباء ). چیز کوچکی که در بغل گنجد مثال ساعت بغلی، دفتر بغلی. ( فرهنگ نظام ). کیف بغلی. قرآن بغلی. چیزی که در بغل گنجد و بمجاز کوچک. ( آنندراج ). || هر چیزی که بتوان در زیر بغل جای داد. ( ناظم الاطباء ):
یار هم سرو قد و هم بغلی مطلوبست
روز هم گاه بلند است و گهی کوتاهست.واله هروی ( از آنندراج ).|| هرچیز خرد و کوچک. || شیشه کوچکی پهن که در آن آب لیمو و جز آن کنند. || ( اِ ) بیماری مر شتران را که ران را بشکم مالند. || نوعی از جرس و زنگ کر و کم صدا. || فندی در کشتی گیری. ( ناظم الاطباء ). || قرآن کوچکی که مردم هندوستان بسفر در بغل دارند. ( از ناظم الاطباء ). کنایه از قرآن کوچک تقطیع که آنرا بسفر در بغل توان داشت. ( غیاث ) ( آنندراج ).
