معنای اصلی واژه
کلمه «دفاتر» جمع «دفتر» است. دفتر در معنای اولیه به دفتری از کاغذ یا مجموعهای از صفحات گفته میشود که برای نوشتن، ثبت اطلاعات، یادداشتها و حسابها به کار میرود. بنابراین این کلمه به چندین کتابچه یا دفترچه اشاره دارد که هر یک کارکردی مشخص در نگهداری نوشتهها و اسناد دارد.
کاربردهای رایج واژه
دفاتر در زبان فارسی نه تنها به معنای کتابچههای کاغذی به کار میرود، بلکه به مکان یا محل کار اداری نیز اشاره دارد؛ مانند «دفاتر اداری یا حقوقی». این کاربرد از آن جهت پدید آمده است که محل کار اداری معمولاً جایگاه ثبت و نگهداری اسناد و نوشتهها بوده است. به همین دلیل «دفتر» در معنای محل کار و سازمانی نیز رایج شده است.
بُعد معنایی و گستره استفاده
این واژه بسته به بافت جمله میتواند به مجموعهای از اسناد مکتوب، جایگاههای اداری یا حتی شاخههای یک سازمان اطلاق شود. برای نمونه، وقتی گفته میشود «دفاتر حسابداری»، منظور مجموعه محلهایی است که امور حسابداری انجام میشود. در نتیجه، این واژه معنایی گسترده دارد که هم بر ابزار نوشتاری و هم بر محل فعالیتهای رسمی دلالت میکند.
دفاتر. [ دَ ت ِ ] ( ع اِ ) ج ِ دفتر. ( اقرب الموارد ) ( دهار ). دفترها. کتابچه ها. نامه ها. روزنامه ها. طومارها. ( ناظم الاطباء ). رجوع به دفتر شود:
سپیدرویم چون روز تا به مدحت تو
سیاه کردم چون شب دفاتر و الواح.مسعودسعد.هر یک از یوزباشیان در دور حرم محترم عمارتی و دستگاهی و تیول و مواجب معینی خود و توابین ایشان، بنحوی که از سررشته دفاتر معلوم میگردد، داشتند. ( تذکرة الملوک چ دبیرسیاقی ص 19 ). ارقام وزارتها و استیفاها و... را بعد از ثبت دفاتر،به مهر ثبت مهر همایون... در گوشه عنوان مهر مینموده. ( تذکرة الملوک ص 25 ). نسخه بازدید محال... مناط اعتبار نبوده، در دفاتر عمل نمیشود. ( تذکرة الملوک ص 45 و 46 ).
- دفاتر استعدادات؛ اصطلاحاً لوح قدر است. ( از فرهنگ علوم عقلی از رسائل ملاصدرا ص 282 ).
- دفاتر توجیه دیوان اعلی؛ رجوع به دفتر توجیهات، ذیل ترکیبات دفتر شود: تصدیق رسوم مقرره خود را از سررشته دفاتر توجیه دیوان اعلی مشخص و معین، و بقلم ارباب حوالات دیوانی داده،... رسوم مستمری خود را اخذ می نموده اند. ( تذکرة الملوک ص 26 ).
- دفاتر ثبت؛ ( اصطلاح حقوق ) دفاتری است که هر اداره یا دائره ٔثبت باید به دستور ماده 7 قانون ثبت داشته باشد و آنها عبارتند از: دفتر املاک، دفتر نماینده املاک، دفتر املاک توقیف شده، دفتر ثبت موقوفات، دفتر گواهی امضاء، دفتر سپرده ها، دفتر توزیع اظهارنامه ها، دفتر املاک مجهول المالک، دفتر ثبت شرکتها، دفتر اسناد رسمی، دفتر آمار و دفتر ثبت قنوات. ( از فرهنگ حقوقی ). و رجوع به دفتر و ترکیبات آن شود.
- دفاتر خلود؛ رجوع به دفتر مخلود در ترکیبات دفتر شود: کتاب دفترخانه دیوان اعلی و خاصه شریفه به تعلیقه وزیر اعظم مستند و بهمان شرح در دفاتر خلود ثبت و به نقصان عمل می نمایند. ( تذکرة الملوک ص 6 ). ارقام مناسب و ملازمت و همه ساله و تیولی که از دفاتر خلود صادر شود... به اطلاع و طغراء قلم مداد واقعه نویس ارقام مذکور می گذرد. ( تذکرة الملوک ص 15 ).
(دَ تِ ) [ ع. ] (اِ. ) جِ دفتر.
= دفتر
جمع دفتر
( اسم ) ۱ - عده اوراقی که بهم پیوسته و در جلدی جای داده شده و در آن مطالب مختلف نظم نثر یا محاسبات را نویسند جزوه. ۲ - کتاب. ۳ - طومار. ۴ - روزنامه. ۵ - جایی که دبیران و منشیان در آنجا بکار دفتر نویسی میپردازند. کابینه: دفتر وزارتی دفتر پست. جمع دفاتر. یا دفتر اخلاق کتاب اخلاق یا دفتر ارسال مراسلات دفتر رسید. یا دفتر استیفا دیوان استیفائ. یا دفتر بازرگانی دفتری که تاجر معاملات خود را در آنجا ثبت میکند و از روی آن سود وی تعیین میگردد. یا دفتر ثبت املاک ادارهای که در آن موقع املاک و حقوق مربوط و اسامی صاحبان آنها ثبت گردد. یا دفتر رسید نامه هایی که از ادارهها برای اشخاص متفرق فرستاده میشود در دفتری ثبت شده هنگام تحویل آنها امضایی از گیرنده پاکت گرفته میشود این دفتر را دفتر رسید گویند دفتر ارسال مراسلات یا دفتر روزنامه دفتری که در آن انواع معاملات و دخل و خرج و مطالبات و دیون بازرگان در هر روز ثبت شود. یا دفتر مخصوص دارالانشائ اختصاصی شاه یا نخست وزیر و یا وزیر. یا دفتر نماینده دفتری که خلاصه مراسلات رسیده و فرستاده یک اداره یک موسسه یا بازرگان در آن نوشته شود اندیکاتور.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 حدیث عقل نیابند در دفاتر ما رموز عشق در اشعار ما مشاهده کن
💡 حتی احکام گردبادها و تولد موجودات شگفت آور چون انسانی با دو سر و غیر آن ها در آن آمده است. نمیدانم شاید پاره ای از آن ها را در دفاتر کشکول آورده باشم.
💡 این مدرسه در سال ۱۹۹۳ توسط ملکه الیزابت دوم گشایش یافت. ساختمان شامل آزمایشگاهها سالن کنفرانس کلاسها و دفاتر اداری برای ۱۰۰۰ نفر دانش آموز و اساتید بوده و اساساً کمتر از ساختمانهای آزمایشگاهی عادی و معمولی هزینه داشتهاست.
💡 در شبکههای اجتماعی تصاویر متعددی از معلمان در شهرهای شیراز، بوشهر، مریوان، بافق، تبریز، قم، یزد، سنندج، بابل، رفسنجان، کرمانشاه، کرج، ارومیه، تهران، جلفا، لنگرود، همدان، اصفهان و دیگر شهرها و شهرستانها منتشر شدهاست که آنان را در دفاتر مدارس و در حال اعتصاب نشان میدهد.
💡 سپیدرویم چون روز تا به مدحت تو سیاه کردم چون شب دفاتر و الواح
💡 در سال 1981 آنها دفاتر شرکت ها را به بولدر، کلرادو منتقل کردند، ولی تولید و فروش در کالیفرنیا باقی ماند. در سال 1985 دفاتر به اروین، کالیفرنیا منتقل شدند. سرانجام در سال 1990 به ریچاردسون، تگزاس نقل مکان کردند. آنها قبلاً در سال 1978 به عنوان راهی برای فرار از نرخ بالای مالیات و کارگری کالیفرنیا، یک مرکز تولید و مهندسی را در آنجا افتتاح کرده بودند.[نیازمند منبع]
💡 دردی که بر دفاتر تقدیر مثبتست گوئی ز بهر این دل غمخور نوشته اند