دمر

دمر. [ دَ م َ ] ( ص، ق ) در اصطلاح عامیانه، منکب. نگون. به روی خفته. به روی افتاده. دمرو. خلاف ِ سِتان. مقابل طاق باز. این کلمه هرچند در کتاب نیامده است ولی لفظی درست و قدیم است. ( یادداشت مؤلف ). بر روی خوابیده که در تازی منکوس گویند. ( آنندراج ). منکوس. ( غیاث ). به روی افتاده و به رو خفته و روی بر زمین نهاده. ( ناظم الاطباء ):
به گلشن عزبی غنچه خفته ام اما
کسی نچیده گلی از حدیقه دمرم.فوقی یزدی ( از آنندراج ).- دمر شدن؛ دوتا شدن برای برداشتن چیزی یا انجام دادن کاری. دوتا شدن چون راکعی.( یادداشت مؤلف ).
|| وارون بر زمین نهاده. ( یادداشت مؤلف ).
- دمر کردن ظرفی؛ وارونه نهادن آن را یعنی بر دهانه آن را بر زمین نهادن. ( یادداشت مؤلف ).

(دَ مَ ) (ص. ) (عا. ) روی سینه و شکم دراز کشیده.

۱. به روافتاده، وارو، وارون.
۲. روی سینه و شکم دراز کشیده، دمرو.

به روافتاده، وارو، وارون، کسی که روی شکم درازکشد
( صفت ) روی سینه و شکم دراز کشیدن.
بمعنی دیم که رخساره باشد و بعربی خد گویند.

[ویکی الکتاب] معنی دَمَّرَ: هلاک کرد(اعم از انسان،جنبندگان و اموال)
تکرار در قرآن: ۱۰(بار)
هلاک شدن. در صحاح می‏گوید: دمار به معنی هلاکت است «دَمَّرَهُ وَ دَمَّرَ عَلَیْهِ» هر دو به یک معنی است. طبرسی تدمیر را هلاک کردن و راغب ادخال هلاکت در شی‏ء گفته است در اقرب گفته «دَمَرَ دُمُوراً وَ دِماراً» یعنی هلاک شد و «دَمَّرَهُمْ وَ عَلَیْهِمْ» یعنی آنها را هلاکت کرد. در نهج البلاغه خطبه 88 در صفت خدا فرموده «قاهِرُ مَنْ عَاَزَّهُ وَ مُدَّمِرُ مَنْ شاقَّهُ» یعنی غالب است بر کسیکه به فکر شراکت با اوست و هلاک کننده کسی است که با اومخالفت کرد. آنچه فرعون و ق.مش می‏ساختند هلاک و نابود کردیم، تدمیر در تمام این آیات به معنی هلاکت کردن است و چنانکه ملاحظه می‏شود هم در انسان و هم در غیر او به کار رفته است. روشن شد که «دَمَّرَ« هم به نفسه و هم با «عَلی» متعدی می‏شود بنا بر این معنی آیه اوّلی آن است که: خدا هلاکشان کرد و بر کفّار نظیر آن است. راغب می‏گوید در این آیه مفعول دمّر محذوف است در این صورت باید تقدیر آن چنین باشد «دَمَّرَ اللّهُ عَلَیْهِمْ مَا اخْتَصَّ بِهِمْ» زمخشری نیز مانند راغب گفته است.

(عامیانه): روی سینه و شکم دراز کشیده. حالت خوابیدن به طرف شکم زمین، پشت به بالا.
دِمَرْ: در گویش گنابادی یعنی حالت خوابیده، به شکم خوابیدن و بالا دادن باسن برای دخول و سکس.

💡 بماند به تیمار و دل پر ز درد چو ما مانده‌ایم ای شه رادمرد

💡 دمر کردی گهم سنگینی دلق چنان کم رفتی آب خره در حلق

💡 با این بزرگی هر ضعیفی راه یابد سوی تو خویی گزین کردی چنان چون رادمردان گزین

💡 ازان شیربا شاه لختی بخورد چنین گفت پس با زن رادمرد

💡 تدمری عموما بی هیچ فاصله‌ای یا نقطه‌گذاری بین واژگان و جملات نوشته می‌شود.