چرخاب

چرخاب. [ چ َ ] ( اِ مرکب ) چرخی که آب آنرا میگرداند. ( ناظم الاطباء ). || چرخ آب کشی. چرخ چاه. دولاب. چرخ دولاب. || گرداب. ( آنندراج ). خربله و گرداب. ( ناظم الاطباء ):
ز تاب مهر سرکرده لب آب
هزاران چرخیات از بهر چرخاب.منیر ( در تعریف گرما، از آنندراج ).رجوع به چرخ و چرخ آب کشی و چرخ چاه و چرخ دولاب شود.
چرخاب. [ چ َ ] ( اِخ ) مؤلف مرآت البلدان نویسد: «اسم یکی از محلات قدیم اصفهانست که در استیلای افاغنه خراب شده ». ( از مرآت البلدان ج 4 ص 218 ).
چرخاب. [ چ َ ] ( اِخ ) دهی از دهستان براآن، بخش حومه شهرستان اصفهان که در خاور شهر واقع و جزء اصفهان است. ( ازفرهنگ جغرافیایی ایران ج 10 ).
چرخاب. [ چ َ ] ( اِخ ) دهی از دهستان چمچال بخش صحنه شهرستان کرمانشاه که در 12هزارگزی جنوب صحنه و 12هزارگزی شوسه کرمانشاه به همدان واقع است. دشت، سرد و معتدل است و 66 تن سکنه دارد. آبش از گاماسیاب، محصولش غلات، حبوبات و توتون. شغل اهالی زراعت وراهش مالرو است. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5 ).

(چَ ) (اِمر. ) چرخی که به قوة آب حرکت کند.

۱. چرخی که به قوۀ آب حرکت کند، چرخی که آب آن را بگرداند.
۲. گرداب.

( اسم ) ۱- چرخی که بقو. آب حرکت کند. ۲- گرداب.
دهی از دهستان برا آن بخش حومه شهرستان اصفهان ٠

{gyre} [علوم جَوّ] سامانۀ جریان اقیانوسی در مقیاس باد سیاره ای

چَرخاب ( gyre ) یک سامانهٔ جریان اقیانوسی در مقیاس باد سیاره ای است.
اصطلاح چرخاب در اقیانوس شناسی و برای اشاره به جریان های بزرگ چرخشی که اجزای آن جریان های اقیانوسی هستند کاربرد دارد. این چرخش بر اثر نیروی کریولیس ایجاد می شود.
• چرخاب اقیانوس هند
• چرخاب شمالی اقیانوس اطلس
• چرخاب جنوبی اقیانوس اطلس
• چرخاب شمالی اقیانوس آرام
• چرخاب جنوبی اقیانوس آرام

چرخاب (gyre)
چرخش سطحی و حلقوی آب اقیانوس در دریای بزرگ. در واقع نوعی جریان۱ است. چرخاب ها عظیم و دایم اند و در نیمه های شمالی و جنوبی سه اقیانوس اصلی گسترده اند. علت حرکت این جریان ها بادهای غالب و اثرِ کوریولی۲ است. چرخاب ها در نیمکرۀ شمالی در جهت حرکت عقربه های ساعت، و در نیمکرۀ جنوبی در خلاف آن حرکت می کنند.
currentCoriolis effect

چرخی که به قوة آب حرکت کند.

💡 آب‌انبار سلطان مربوط به دوره قاجار است و در اردکان، محله چرخاب، آب‌انبار سلطان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۲ دی ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

💡 سرم در گردش آمد همچو چرخاب فرو رفتم به خود مانند گرداب

💡 آب‌انبار محله چرخاب مربوط به دوره متاخر اسلامی افشارتا دوره قاجار است و در اردکان، محله چرخاب، کوچه آیت‌الله خاتمی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.