گم‌کردن

گم کردن. [ گ ُ ک َ دَ ] ( مص مرکب ) فَقد. ( ترجمان القرآن ترتیب عادل بن علی چ دبیرسیاقی ص 72 ح ). فقدان. ( دهار ). هرزه کردن. خله کردن. ( یادداشت مؤلف ). مفقود کردن. نیست کردن. ( ناظم الاطباء ). تلف کردن. ازبین بردن. اِضلال. عَدَم. ( منتهی الارب ):
بدانگونه شد گیو در کارزار
چو شیری که گم کرده باشد شکار.فردوسی.گرد هر شهر هرزه میگردی
خر در آن ره طلب که گم کردی.سنایی.ابلیس با کمال مشعوذی و استادی درمعمای مکر زنان سررشته کیاست گم کند. ( سندبادنامه ).
اگر از تو کسی پرسد چه گویی
که چیزی گم نکردی می چه جویی.عطار ( اسرارنامه ).ما در این انبار گندم میکنیم
گندم جمعآمده گم میکنیم.مولوی.دلی که بر سر کوی تو گم کنم هیهات
که جز به روی تو بینم به روشنائی باز.سعدی ( بدایع ). || تباه و ضایع کردن:
من از گِل بدینگونه مردم کنم
مبادا که نام پدر گم کنم.فردوسی.گر تو نیکی بدان کنند بدت
گم کند صحبت بدان خردت.فردوسی. || ترک کردن. واگذاردن.رها کردن. ترک گفتن:
ز بیدادی نوذر تاجور
که بر خیره گم کرد راه پدر.فردوسی.همان و همین ایزدت بهره داد
همی گم کنی تو به بیداد داد.فردوسی. || گمراه کردن:
آن را که تو رهبری کسش گم نکند
و آن را که تو گم کنی کسش رهبر نیست.سعدی ( گستان ).گرم ره نمائی رسیدم به خیر
و گر گم کنی بازمانم ز سیر.سعدی ( بوستان ). || میراندن.کشتن:
خدایی که از خاک مردم کند
عجب دارم ار مردمی گم کند.سعدی ( بوستان ).- پی گم کردن؛ کار را چنان کردن که کسی پی نبرد.
- خود را گم کردن؛ در تداول عامه، بعد از فقر و پستی به مال یا جاهی رسیدن و پستی و فقر را فراموش کردن و متکبر شدن.
- || از بیم و هراس یا فاجعه ای عقل و تمیز خود را از دست دادن.
- دست و پای خود را گم کردن؛ در اثر پیش آمدن حادثه یا کار مهمی عقل و تمیز خود را از دست دادن. مشوش و مضطرب شدن:
ز ضرب تیر چنان دست و پای خود گم کرد
که رفت خنده کند از غلط تبسم کرد.؟- گم کردن از جهان؛ میرانیدن. کشتن:

( مصدر ) ۱ - مفقود کردن از دست دادن: بدان گونه شد شیر در کارزار چه شیری که گم کرده باشد شکار. ۳ - نابود کردن از بین بردن: چون باز آمد هابیل را نیافت بدانست که قابیل او را گم کرد برو لعنت کرد. ۴ - ترک کردن رها کردن: همان و همین ایزدت بهره داد همی گم کنی تو به بیداد داد. ۵ - گمراه کردن: گرم ره نمایی رسیدم بخیر و گرگم کنی باز مانم ز سیر. ( بوستان سعدی ) یا دست و پای خود را گم کردن. بر اثر وقوع حادثه ای یا امری مهم عقل و تمیز خود را از دست دادن. یا گم کردن کسی را از جهان. میرانیدن او را کشتن. یا گم کردن خود را. ۱ - حواس خود را از دست دادن دست پاچه شدن. ۲ - پس از فقر بمال و جاهی رسیدن و فقر سابق را فراموش کردن و تکبر ورزیدن. یا گم کردن راه را. از راه به بیراهه افتادن.

از دست دادن کسی یا چیزی و ندانستن که او یا آن در کجاست.

💡 یافتن ‌گم‌کردنی می‌خواهد اما چاره نیست کاش گم کرده چه سازم گم شدن گم کرده‌ام

💡 جسم‌گرشد خاک بیدل رفع اوهام دویی‌ست شخص از آیینه‌گم‌کردن چه نقصان می‌کشد