کلمه «گردسوز» به معنای نوعی چراغ نفتی یا لامپا است که فتیله آن به شکل مدور دور لولهای استوانهای قرار گرفته و شعلهای گرد ایجاد میکند. این وسیله از گذشته برای روشنایی منازل و فضاهای داخلی کاربرد داشته و به دلیل طراحی خاص فتیله و شعله، نور یکنواخت و موثری تولید میکرده است. گردسوز معمولاً از جنس فلز یا شیشه ساخته میشده و سوخت آن نفت یا روغن بوده است. فتیله گرد، امکان کنترل بهتر شعله و جلوگیری از خاموشی ناگهانی را فراهم میکرده است. این نوع چراغ در مناطق و دورههایی که برق در دسترس نبوده، اهمیت زیادی داشته و وسیلهای ضروری برای روشنایی و کارهای شبانه محسوب میشده است. طراحی گردسوز ساده اما کارآمد است و میتواند شعلهای پایدار و کمخطر ارائه دهد. علاوه بر روشنایی، شعله گرد آن گاهی برای گرمایش و مصارف جزئی نیز استفاده میشده است. امروزه گردسوز بیشتر جنبه تاریخی و سنتی دارد و در برخی مناطق به عنوان وسیله تزئینی یا یادگاری باقی مانده است. این چراغ نمونهای از خلاقیت انسان در تولید نور و مدیریت سوخت در شرایط محدود بوده و جایگاه مهمی در تاریخ وسایل روشنایی دارد.
گردسوز
لغت نامه دهخدا
گردسوز. [ گ ِ ] ( نف مرکب، اِ مرکب ) قسمی لامپا که فتیله آن گرد است و بر گرد لوله برآمده. چراغ گردسوز که فتیله آن بر گرداستوانه ای پیچیده است و شعله مستدیر دارد. || سوزنده گِرد ( شهر ). سوزنده شهر:
چغانی چو فرطوس لشکرفروز
گهار گهانی گو گردسوز.فردوسی ( شاهنامه چ بروخیم ص 919 ).
فرهنگ معین
(گِ ) (اِمر. ) نوعی چراغ نفتی.
فرهنگ عمید
نوعی لامپا که فتیلۀ آن دور لولۀ استوانه ای شکل قرار دارد و شعلۀ آن گرد است.
فرهنگ فارسی
( صفت و اسم ) نوعی چراغ نفتی که فتیله اش مدور و از درون گرد لوله بر آمده است و شعل. مستدیر دارد.
ویکی واژه
نوعی چراغ نفتی.
جمله سازی با گردسوز
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 چغانی چو فرطوس لشکر فروز گهار گهانی گو گردسوز
