کتاب مرجع

{reference book} [علوم کتابداری و اطلاع رسانی] کتابی که برای دسترسی به اطلاعات خاصی به بخش معینی از آن رجوع می شود

کتاب مرجع اثری مانند کتاب یا نشریه ی ادواری ( یا معادل الکترونیکی آن ) که برای کسب اطلاعات به آن مراجعه می شود. کتاب مرجع برای اینکه از ابتدا تا انتها خوانده شود به وجود نیامده است. فرهنگ زبان ( فرهنگ لغت ) یک نمونه ی ساده و معمولی از کتاب های مرجع است.
طبق گفتهٔ هوشنگ ابرامی در نوشته های دیگر، جمله ها پاراگراف ها را می سازند، پاراگراف ها به فصل ها بدل می شوند و فصل ها در پی هم عقیده و نظری خاص را، به صورت ساده یا مرکب، دنبال می کنند. اما کتاب مرجع چنین خصوصیتی ندارد. برعکس درون آن از پاره هایی جدا از هم فراهم می آید و ترتیب پاره ها بر اساس یک روال فکری منظم نیست بلکه نظم ساختگی دارد. مثلاً رده بندی الفبایی یا رده بندی آمیزه ای از این دو است.
نورالله مرادی کتاب مرجع را کتابی می داند که کتابدار مرجع به کمک آن به سؤال مراجعه کننده پاسخ می گوید و کتابی است که کمتر کسی اقدام به خواندن آن از ابتدا تا انتها می کند، بلکه هر زمان که نیاز به کسب اطلاعات، در ارتباط با سؤال خاصی داشته باشد، به آن مراجعه می نماید. مانند فرهنگ ها، دائرةالمعارفها، شرح حال ها و امثال آنها.
باید توجه داشت که امروزه منابع کتابخانه تنها به کتاب محدود نمی شود؛ امروزه منابع کتابخانه از نظر شکلی بسیار متنوع و متفاوت هستند و شامل کتاب ها، مجله ها، روزنامه ها، پایان نامه ها، نقشه ها، جزوه ها، و سایر انواع منابع دیداری ـ شنیداری می شود.
پروژه ویکی پدیا بزرگترین اثر مرجع در طول تاریخ است.

کتابی که برای دسترسی به اطلاعات خاصی به بخش معینی از آن رجوع می‏شود.

💡 فتوای قتل احمد کسروی را مراجع تقلید بزرگ آن روزگار چون شیخ عبدالحسن علامه احمد امینی، نویسنده کتاب مرجع «الغدیر» و حاج آقا حسین قمی، مرجع تقلید پرنفوذ آن روزگار، صادر و روحانیونی چون روح‌الله خمینی، که در آن روزگار هنوز مرجع تقلید نبود، این فتوا را تأیید کرده بودند.

💡 کتاب آموزش جامع استریسک برگرفته از کتاب مرجع برای اولین بار در سال ۱۳۹۵ به زبان فارسی منتشر شد.

💡 او کتاب چشم‌پزشکی ارنست فوکس را در سال ۱۹۰۳ میلادی تحت عنوان «کتاب مرجع چشم‌پزشکی فوکس» به انگلیسی ترجمه کرد.

💡 او در زمینهٔ تکامل سیستم‌های راداری در جریان جنگ جهانی دوم فعالیت داشت و پژوهش‌هایی بر روی خصوصیت‌های فیزیکی سلول‌های موجودات زنده انجام داد. وی مؤلف چندین کتاب مرجعِ علمی و بیش از ۲۰۰ مقالهٔ پژوهشی در زمینهٔ فیزیک هسته‌ای و بیوفیزیک پرتوها بود.