کاخ نشین
«کاخ‌نشین» در معنای لغوی به فردی اطلاق می‌شود که در کاخ زندگی می‌کند و از امکانات رفاهی بسیار بالا و سبک زندگی اشرافی برخوردار است. این واژه در ابتدا بیشتر به طبقات سلطنتی، پادشاهان و وابستگان نزدیک به دربار اشاره داشته است که در کاخ‌ها سکونت داشتند. در کاربرد تاریخی، کاخ‌نشین به افرادی گفته می‌شد که در ساختار قدرت سیاسی و حکومتی جایگاه ممتاز و موروثی داشتند. کاخ‌نشینان معمولاً به عنوان گروهی ثروتمند و دارای دسترسی ویژه به منابع قدرت، ثروت و تصمیم‌گیری شناخته می‌شوند. این اصطلاح گاهی بار انتقادی دارد و برای اشاره به نابرابری اجتماعی و فاصله میان حاکمان و جامعه استفاده می‌شود. از منظر جامعه‌شناسی، کاخ‌نشینی نمادی از تمرکز قدرت و شکل‌گیری طبقات ممتاز در ساختارهای نابرابر است. در گفتمان سیاسی، این واژه می‌تواند به گروه‌هایی اشاره کند که نسبت به مشکلات و نیازهای عمومی جامعه بی‌توجه تلقی می‌شوند. کاربرد مدرن آن بیشتر جنبه استعاری دارد و برای نقد سبک زندگی اشرافی و دور از واقعیت‌های اجتماعی استفاده می‌شود. در مجموع، کاخ‌نشین مفهومی است که هم به موقعیت مادی و هم به جایگاه نمادین قدرت و فاصله اجتماعی در ساختار جامعه اشاره دارد.
مترادف‌ها
اهل قصر، ساکن کاخ
متضادها
بیابان گرد
لغت نامه دهخدا
کاخ نشین. [ ن ِ ] ( نف مرکب، اِ مرکب ) قصرنشین. شاه. امیر:
از حادثه لرزند بخود کاخ نشینان
ما خانه بدوشان غم سیلاب نداریم.صائب.
فرهنگ معین
(نِ ) (ص مر. ) ۱ - ساکن کاخ. ۲ - ثروتمند، مرفه.
فرهنگ عمید
۱. آن که در کاخ و عمارت عالی زندگی می کند.
۲. [مجاز] مرفه، ثروتمند: از حادثه لرزند به خود کاخ نشینان / ما خانه به دوشان غم سیلاب نداریم (صائب: لغت نامه: کاخ نشین ).
فرهنگ فارسی
( صفت ) آنکه در قصر اقامت دارد شاه امیر: [ از حادثه لرزند بخود کاخ نشینان ما خانه بدوشان غم سیلاب نداریم ]. ( صائب )
قصرنشین شاه
ویکی واژه
ساکن کاخ.
ثروتمند، مرفه.
جمله سازی با کاخ نشین
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 رضا دادش که در میدان و در کاخ نشیند با ملک گستاخ گستاخ
💡 داستان‌های قدیمی اغلب به توصیف زندگی پرزرق و برق و رفاه کاخ نشینان می‌پردازند که از درک مشکلات مردم عادی و فقیر کاملاً بی‌خبر بودند.
💡 در ادبیات کلاسیک فارسی، شاعران مکرراً از تضاد میان زندگی ساده مردم روستایی و تجملات بی‌حد و حصر کاخ نشینان در دربار سلطنتی سخن گفته‌اند.
💡 بسیاری از تاریخ‌نگاران معتقدند که آن کاخ نشینان، از تاثیر مستقیم تصمیمات خود بر سرنوشت ملت‌ها و تغییرات سیاسی بزرگ در کشور بی‌اطلاع بودند.
