این واژه در زبان فارسی به معنای نوعی چالاکی، چابکی و سرعت در انجام کارها همراه با دقت و مهارت است. این کلمه بیانگر حالتی از توانایی حرکتی و ذهنی است که فرد در آن با سرعت و هماهنگی عمل میکند. در کاربردهای زبانی و ادبی، چستی معمولاً در برابر «سستی» قرار میگیرد و تضاد معنایی روشنی با آن دارد. چستی تنها به سرعت فیزیکی محدود نمیشود، بلکه شامل تیزهوشی، زرنگی و واکنشهای بهموقع نیز هست. در حوزه معنایی، این واژه نشاندهنده نوعی آمادگی ذهنی و جسمی برای انجام صحیح و سریع وظایف است. افراد دارای این ویژگی معمولاً در تصمیمگیری و اجرای امور از دقت و هماهنگی بالایی برخوردارند. در متون ادبی فارسی، چستی به عنوان صفتی مثبت برای توصیف انسانهای فعال و کارآمد به کار رفته است. از منظر معنایی، این مفهوم ترکیبی از سرعت، مهارت و حضور ذهن را در یک رفتار واحد نشان میدهد. چستی همچنین میتواند بیانگر هوشیاری و توانایی واکنش سریع در موقعیتهای مختلف زندگی باشد. در مجموع، این کلمه مفهومی جامع از چابکی جسمی و ذهنی است که بر کارآمدی و سرعت همراه با دقت دلالت دارد.
چستی
لغت نامه دهخدا
چستی. [ چ ُ ] ( حامص ) مقابل سستی. ( آنندراج ). چالاکی و زبردستی و جلدی و تیزدستی و بیداری و سرعت. ( ناظم الاطباء ). چابکی و فرزی. زبری و زرنگی و هوشیاری. سبکی و سبکبالی. عارضَة. طَرثَخَة. طَرخَثَه. قَفَص. ( منتهی الارب ). خفت و سرعت:
چون گرانباران بسختی میروند
هم سبکباری و چستی خوشتر است.سعدی.دع التکاسل تغنم فقد جری مثل
که زاد راهروان چستی است و چالاکی.حافظ.در مذهب طریقت خامی نشان کفر است
آری طریق دولت چالاکی است و چستی.حافظ.رجوع به چست شود.
|| مقابل فراخی. ( آنندراج ).تنگی و کم پهنایی. ( ناظم الاطباء ):
اگر خانه فراخ و گر بچستی است
بچار ارکانش بنیاد درستی است.امیرخسرو ( از آنندراج ).رجوع به چست شود.
فرهنگ معین
( چُ ) (حامص. ) چابکی، چالاکی.
فرهنگ عمید
چابکی، چالاکی.
فرهنگ فارسی
چابکی جالاکی.
مقابل سستی. سبکی و سبکبالی خفت و سرعت.
ویکی واژه
چابکی، چالاکی.
جمله سازی با چستی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 به چستی بزد نیزه را بر زمین هم از خاک بر جست بر روی زین
💡 باد چستی که بر آید سر عشاق ز دوش این هوا در سر آن سرو سرافراز بماند
💡 به مصر و روم هم سیمین خدانند ولی چستی و چالاکی ندانند
💡 چون گرانباران به سختی میروند هم سبکباری و چستی خوشتر است
💡 دل ببرد از دست ما و گفتمش بیش ازین چستی و عیاری مکن