پدافند غیرعامل

پدافند غیرعامل، که می‌توان آن را دفاع غیرتهاجمی نیز نامید، شامل مجموعه‌ای از اقدامات است که بدون نیاز به جنگ‌افزار انجام می‌شود. هدف اصلی این اقدامات، پیشگیری یا به حداقل رساندن خسارات مالی به زیرساخت‌های حیاتی و حساس، اعم از نظامی و غیرنظامی، و همچنین کاهش تلفات انسانی در زمان بحران است. این نوع پدافند بر کاهش آسیب‌پذیری‌ها در شرایط بحرانی تمرکز دارد و صرفاً از طریق فعالیت‌های غیرنظامی، فنی، و مدیریتی محقق می‌شود. اقدامات پدافند غیرعامل بسیار متنوع هستند و شامل مواردی مانند پوشش، پراکندگی، تفرقه و جابجایی، فریب، مکان‌یابی مناسب، اعلام به موقع خطر، افزایش قابلیت بقا، ایجاد استحکامات، استتار، اختفاء، استفاده از ماکت‌های فریبنده، و ساخت سازه‌های امن می‌شود. یکی از تفاوت‌های کلیدی پدافند غیرعامل با پدافند عامل (مانند سیستم‌های ضدهوایی و هواپیماهای رهگیر) این است که در این پدافند، تمامی نهادها، نیروها، سازمان‌ها، صنایع و حتی شهروندان عادی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. در مقابل، مسئولیت پدافند عامل تنها بر عهده نیروهای مسلح است. در حوزه شبکه‌های توزیع، پدافند غیرعامل به مجموعه‌ای از اصول پیشگیرانه اطلاق می‌شود که با اجرای آن‌ها، ضریب اطمینان شبکه افزایش یافته و در مواقع بحران، آسیب‌های وارده به حداقل می‌رسد. نمونه‌هایی از این اقدامات شامل مقاوم‌سازی پایه‌ها و نصب اسپیسر است.