کلمه «پایگاه» به معنای مکانی است که برای انجام فعالیتها، امور سازمانی یا دفاعی آماده و سازماندهی شده است. این واژه در زمینههای مختلف مانند نظامی، علمی، پژوهشی، آموزشی و اجتماعی کاربرد دارد و نقش محوری دارد. در حوزه نظامی، پایگاه مکانی است که نیروها، تجهیزات و امکانات لازم برای عملیات و مأموریتها در آن مستقر میشوند و میتواند شامل انبارها، ساختمانها، سکوهای پروازی یا مراکز ارتباطی باشد و امنیت و پشتیبانی را فراهم کند. در علوم و تحقیقات، پایگاه به مکانی گفته میشود که دادهها، نمونهها یا فعالیتهای پژوهشی در آن جمعآوری و سازماندهی میشوند. در حوزه اجتماعی و آموزشی، ممکن است مرکزی برای خدمترسانی، آموزش یا هماهنگی فعالیتهای گروهی باشد. پایگاهها معمولاً با اهداف مشخصی ایجاد میشوند و برای دسترسی سریع، امنیت و کارایی بهینه طراحی شدهاند. این واژه در معنای استعاری نیز به کار میرود و میتواند به مرکز قدرت، نفوذ یا فعالیت گروهی اشاره داشته باشد.
پایگاه
لغت نامه دهخدا
پایگاه. ( اِ مرکب ) مقام. منصب. منزلت. قدر. مکانت. حرمت. مقدار. رتبت. رُتبه. جایگاه. دَرجه. ( مجمل اللغه ). زُلفی. مرتبه. ( مهذب الاسماء ). مرتبت. پایگه. حدّ. مقام بلند. رتبت ارجمند. مخفف پایه گاه. ( فرهنگ رشیدی ):
ازین [ طبقات چهارگانه ] هر یکی را یکی پایگاه
سزاوار بگزید [ جمشید ] و بنمود راه.فردوسی.ببخشید رستم گناه ورا
فزون کرد از آن پایگاه ورا.فردوسی.همان چرمش آکنده بایدبکاه
بدان تا نجوید کس این پایگاه.فردوسی.بیاراستندش یکی جایگاه
چنان چون بود در خور پایگاه.فردوسی.چو کاوس و جمشیدباشم براه
چو ایشان ز من گم شود پایگاه.فردوسی.هر آنکس که در سایه من پناه
نیابد ازو گم شود پایگاه.فردوسی.چو خسرو ببیند سپاه ترا
همان مردی و پایگاه ترا.فردوسی.بدو گفت پیران کز ایران سپاه
کسی را ندانم بدین پایگاه.فردوسی.ورادر شبستان فرستاد شاه
ز هر کس فزون شد ورا پایگاه.فردوسی.کجا همچنین نزد شاه آوریم
شود شاه و زین پایگاه آوریم.فردوسی.ز یزدان سپاس و بدویم پناه
که فرزند ما شد بدین پایگاه.فردوسی.بشد [ سیاوش ] با کمرپیش کاوس شاه
بدو گفت من دارم این پایگاه
که با شاه توران بجویم نبرد
سر سروران اندر آرم بگرد.فردوسی.گریزان بیامد ز درگاه شاه
کنون یافته است ایدر این پایگاه.فردوسی.مگر شاه را نزد ماه آوریم
بنزدیک تو پایگاه آوریم.فردوسی.هر آنکس که از دفتر هندوان
بخواند شود شاد و روشن روان
بپرسید قیصر که هندو ز راه
همی تا کجا برکشد پایگاه
ز دین و پرستیدن اندر چه اند
همی بت پرستند اگر خود که اند. ( کذا ).فردوسی.خردمند نزدیک او خوار گشت
همه رسم شاهیش بیکار گشت...
سترگی گرفت او نه قهر و نه داد
بهیچ آرزو نیز پاسخ نداد
کسی را نبد نزد او پایگاه
بزودی مکافات کردی گناه.فردوسی.کسی کش دهد ایزد این پایگاه
ازو باید آموخت آئین و راه.فردوسی.همه راه نیکی نمودی بشاه
فرهنگ معین
(اِمر. ) ۱ - جا، مکان. ۲ - مقام، مرتبه. ۳ - حد، درجه. ۴ - شایستگی.
فرهنگ عمید
۱. (نظامی ) محل استقرار نیروی نظامی.
۲. جا، مکان.
۳. [مجاز] مقام، قدر، مرتبه: از این هر یکی را یکی پایگاه / سزاوار بگزید و بنمود راه (فردوسی۴: ۲۹ ).
۴. درگاه، آستانۀ خانه.
۵. [قدیمی] جای پا.
فرهنگ فارسی
جا، مکان، مقام، قدرومرتبه، آستانه خانه، جای پا
( اسم ) ۱- جای پا قدم. ۲- جانب پای طرف پای مقابل سرگاه. ۳- درگاه کفش کن مقدم البیت صف نعال مقابل پیشگاه. ۴- پیشگاه تخت مسند. ۵- پایاب. ۶- پایه اساس. ۷- جایگاه مقام منصب مکانت رتبه حد درجه. ۸- جای محل. ۹- آخور ستورگاه پاگاه طویله اصطبل. ۱٠- مزد حق القدم. ۱۱- اصل و نسب. یا اهل پایگاه.اهل مرتبه. یا پایگاه هوایی. محل و جای برای فرود آمدن هواپیما ( مخصوصا هواپیماهای نظامی ).
فرهنگستان زبان و ادب
{base} [علوم نظامی] 1. محل طراحی یا پشتیبانی عملیات نظامی 2. منطقه یا محلی با تأسیسات خاص برای آماد و پشتیبانی
{site} [رایانه و فنّاوری اطلاعات] جایی که تعدادی رایانه در کنار یکدیگر مورد استفادۀ کاربران قرار می گیرد
ویکی واژه
جا، مکان.
مقام، مرتبه.
حد، درجه.
شایستگی.
جمله سازی با پایگاه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 همتی دارد چنان عالی که چرخ برترین با فرودین پایگاه همتش دونست و نیست
💡 پایگاه داده اصلاح گرا استانداردهای و تکنولوژیهای معمول پایگاه داده شی گرا را پشتیبانی میکند. اما پایگاه داده اصلاح گرا امکانات بیشتری دارد.
💡 درختهای بی، بی استار و بی پلاس در پایگاه دادهها و سیستم فایلها کاربرد زیادی دارند و در داده ساختارها و پایگاهدادهها به منظور شاخص بندی استفاده میشوند.
💡 شاهی که در مراتب تعظیم قدر او صد پایگاه یافت فزون تر و رای ملک
💡 در سال ۱۹۴۳ پایگاههای دریایی و هوایی در ریوگرانده و اوشوایا تأسیس شد. همچنین در سال ۱۹۹۰ منطقه ملی تیرا دل فوئگو و جزایر وابسته به آن، استقلال خود را به عنوان استان به دست آورد.
💡 ای پایگاه قدر تو بر خط استوی از فر تو چو خلد برین گشته استوی