هزار میخ

هزارمیخ. [ هََ / هَِ ] ( ص مرکب، اِ مرکب ) خرقه درویشان که بخیه بسیار بر آن زده باشند، و آن را هزارمیخی هم میگویند. ( برهان ). نوعی از لباس فقرا که به رشته های گنده جابه جا دوزند. ( غیاث ):
چو پشت قنفذ گشته تنورش از پیکان
هزارمیخ شده درعش از بسی سوفال.زینبی.برکش میخ غم ز دل پیش که صبح برکشد
این خشن هزارمیخ از سر چرخ چنبری.خاقانی.دلق هزارمیخ شب آن ِ من است و من
چون روز سر ز صدره خارا برآورم.خاقانی.ازبهر پاره پیر فلک را به دست صبح
دلق هزارمیخ ز سر برکشیده اند.خاقانی.|| کنایه از آسمان پرکواکب است. ( برهان ). کنایه از فلک باشد. ( انجمن آرا ). به این معنی شاهدی یافت نشد و گویا از همان ابیات خاقانی این معنی مستفاد شده، در صورتی که خاقانی آسمان را به دلق هزارمیخ تشبیه کرده است.

( ~. ) (اِمر. ) کنایه از: ۱ - خرقة درویشان که بخیة بسیاری بر آن زده باشند. ۲ - آسمان پر ستاره.

۱. جامۀ خشن و خرقۀ درویشان که بخیۀ بسیار بر آن زده باشند.
۲. آسمان پرستاره: برکش میخ غم ز دل پیش که صبح برکشد / این خشن هزارمیخ از سر چرخ چنبری (خاقانی: ۴۲۵ ).

کنایه از:
خرقة درویشان که بخیة بسیاری بر آن زده باشند.
آسمان پر ستاره.

💡 دو تویی فقرا جامه ایست کز عظمت هزار میخی افلاکش استر یابی

💡 هر شب ز غمت هزار میخیّ مژه برخود بدرد تا بسحر مردم چشم

💡 خری که درهمه ایام هر دقیقه به ظلمی برای خویش تراشد هزار میخ ندامت

💡 بر طاق نه دو تویی و رسم خشن بمان بر کن هزار میخ که جمله عوایقست

💡 از بهر پاره پیر فلک را به دست صبح دلق هزار میخ ز سر برکشیده‌اند

💡 دلق هزار میخ شب آن من است و من چون روز سر ز صدرهٔ خارا برآورم