مهر دهان
عبارت مهر دهان در زبان فارسی دو معنای اصلی دارد که هر دو به مفهوم بستن دهان اشاره دارند:
روزهدار: در این معنا، مهر دهان به کسی گفته میشود که دهان خود را بسته و از خوردن و آشامیدن خودداری میکند، یعنی روزه گرفته است. واژه «مهر» به معنای مهر و موم یا بستن است و وقتی با «دهان» ترکیب میشود، به معنای بستن دهان و خودداری از خوردن و آشامیدن است. این تعبیر به ویژه در متون دینی و ادبی برای اشاره به روزهداران به کار میرود.
خاموش و ساکت: همچنین مهر دهان به صورت کنایی به کسی اطلاق میشود که سکوت اختیار کرده و حرفی نمیزند. در این معنا، عبارت به فردی اشاره دارد که لب به سخن نمیگشاید، یا به عمد سکوت میکند. این کاربرد بیشتر در متون ادبی و گفتگوهای روزمره دیده میشود و تأکید بر حفظ سکوت و خودداری از سخن گفتن دارد.
بنابراین، مهر دهان هم به معنای بستن دهان به صورت فیزیکی (روزه گرفتن) و هم به معنای بستن دهان به صورت مجازی (سکوت و خاموشی) به کار میرود و مفهوم کلی آن خودداری از بازکردن دهان است.
مترادفها
خوشگفتار، شیرینزبان
متضادها
تلخزبان، بد دهان
لغت نامه دهخدا
مهردهان. [ م ُ دَ ] ( ص مرکب ) روزه دار. صایم. مهردهانان؛ روزه داران. ( برهان ). || خاموش. ساکت. و رجوع به ترکیب مهر دهان ذیل مهر شود.
فرهنگ معین
(مُ. دَ ) (ص مر. ) روزه دار.
فرهنگ فارسی
روزه دار صایم.
ویکی واژه
روزه دار.
جمله سازی با مهر دهان
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 حجاب است مهر دهان هنرور ز جوهر بود تیغ،بند زبانش
💡 اگر از خال لب مهر دهان من نخواهی شد حریف شکوه آتش زبان من نخواهی شد
💡 غیرت شده است مهر دهان، ورنه عمرهاست طومار صبر من به نهایت رسیده است
💡 ما به ناسازی ابنای زمان ساخته ایم وسعت حوصله را مهر دهان ساخته ایم
