مناهی

مناهی. [ م َ ] ( ع ص، اِ ) ج ِ مَنهی و مَنهیَّة. منهیات. چیزهای نهی شده. گناهان و جرایم. ( از ناظم الاطباء ). افعال بازداشته شده، یعنی افعالی که در شرع ممنوع باشد و این جمع منهی که به معنی بازداشته شده باشد.( غیاث ). افعال بازداشته شده. ( آنندراج ):
بجز مر ترا مدح باشد مناهی
بجز مر تراحمد باشد مثالب.حسن متکلم.در مناهی جمله ٔانبیا متساوی باشند. ( لباب الالباب چ نفیسی ص 19 ). در تجمل پادشاهی بنای ملاهی و مناهی را تمام برانداخته. ( لباب الالباب ایضاً ص 50 ). از او پرسیدند که مرید به چه ریاضت کند؟ گفت: به از مناهی بازایستادن. ( تذکرةالاولیاء عطار چ کتابخانه مرکزی ج 2 ص 256 ).
در دست عقل، نور مساعی تو چراغ
بر کام نفس، حکم مناهی تو لگام.
کمال الدین اسماعیل ( دیوان چ حسین بحرالعلومی ص 2 ).
من اگر چنانکه نهی است نظر به دوست کردن
همه عمر توبه کردم که نگردم از مناهی.سعدی.قیمت خود به ملاهی و مناهی مشکن
گرت ایمان درست است به روز موعود.سعدی.بخشایش الهی گمشده ای را در مناهی چراغ توفیق فرا راه داشت. ( گلستان ). محال است که با حسن طلعت ایشان گرد ملاهی گردند، و یا قصد مناهی کنند. ( گلستان ). ورع در اصل، توقی نفس بود از وقوع در مناهی چنانکه در خبر است... ( مصباح الهدایه چ همایی ص 371 ). اما خاطر شیطانی آن است که داعی بود با مناهی و مکاره. ( مصباح الهدایه ایضاً ص 104 ). تمهید عذر معاصی و مناهی بود. ( مصباح الهدایه ایضاً ص 121 ). رجوع به منهی شود.
- مناهی الشرع؛ کارهایی که از آنها منع شده است. ( از اقرب الموارد ).

(مَ ) [ ع. ] (اِ. ) کارهایی که شرعاً و عرفاً منع و نهی شده.

= مَنهی

کارهائی که شرعایاعرفامنع ونهی شده است
( صفت اسم ) جمع منهی ( غیاث ) باز داشته شده ها نهی شده ها: [ در عنفوان جوانی... که مجال وساوس شیطانی فسیح تر باشد و میدان هواجس جسمانی بسیط تر از مناکر و مناهی دست بداشته است... ] ( المعجم. مد. چا ۱۱:.۱ )

کارهایی که شرعاً و عرفاً منع و نهی شده.

💡 دل سرگشتهٔ حیران برو ترک مناهی کن بیا بر مسند جانم نشین و پادشاهی کن

💡 خط بر رخ زیبای تو کفرست بر اسلام رخسار و سر زلف تو شرعست و مناهی

💡 ای کرده تلف عمر گرامی بمناهی بگذر ز مناهی و مکن بیش تباهی

💡 محال است که با حسن طلعت او گرد مناهی گردد یا قصد تباهی کند.

💡 نهی آن دیده بان کشور شرع بر مناهی اگر شود مأمور

💡 چون نداری مناهی اندر پیش ز احتساب خرد به جو مندیش