لغت نامه دهخدا
معید. [ م ُ ] ( ع ص ) اعاده کنند و دوبارکننده. ( ناظم الاطباء ). اعاده کننده و باربارکننده کاری. ( غیاث ) ( آنندراج ). بازگشت دهنده. برگرداننده. بازگرداننده. تکرارکننده. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ):
سوزنی «العود احمد» مدح شه را شو معید
عید شاه خسروان مسعود، میمون فال باد.سوزنی.گه مناظره با کوه اگر سخن رانی
زاعتراض تو مفحم شود معید صدا.
کمال الدین اسماعیل ( دیوان چ حسین بحرالعلومی ص 207 ).
|| آنکه بعد از شیخ شرح درس را تکرار کند یقال رتبه معیداً فی حلقته. ( از ذیل اقرب الموارد ). آنکه درس مدرس را برای شاگردان تکرار و اعاده کند تا بیاموزند. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ): در قدیم هر مدرس یک یا چند نایب به نام معید داشت. ( غزالی نامه تألیف همایی ص 127 ). او را سفر قبله پیش آمد و مرا به معیدی سپرد و برفت. ( اسرارالتوحید ص 310 ).
من فایده جوی و او مفیدم
هم بوده مدرس و معیدم.خاقانی ( تحفةالعراقین ).معید مدرسه کی شد چکاوک از تکرار.مجیرالدین بیلقانی.بینی اندر دل علوم انبیا
بی کتاب و بی معید و اوستا.مولوی. || آفریننده دیگر بار. ( مهذب الاسماء ) ( السامی فی الاسامی ). زنده کننده پس از مرگ. مقابل مبدی ٔ. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ).
- المبدی المعید؛ از صفات خدای بزرگ است زیرا او خلق را می آفریندو زنده می کند و سپس آنان را می میراند و آنگاه به قیامت بازمی گرداند. ( از ذیل اقرب الموارد ).
|| توانا و قادر. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || دانای در امور. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). || ماهر. ( منتهی الارب ). زیرک و ماهر. ( ناظم الاطباء ). حاذق. ( اقرب الموارد ). || فرس مبدی و معید؛ اسب رام کرده و ادب داده. ( منتهی الارب ) ( از ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || رجل مبدی و معید؛ مرد بارها با کفار جنگ کرده. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || آزموده کار. ( منتهی الارب ). مجرب در امور. ( از اقرب الموارد ). فلان مبدی و معید؛ فلان آزموده کاری است که کارها را بارها آزمایش کرده. || عالم و طالب علم و مصر در علم و علم آموخته. ( ناظم الاطباء ). || اشتر که گشن بسیار کند. ( مهذب الاسماء ).گشن که بارها گشنی کرده باشد. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). شتری که خوب گشن کند. ( از ذیل اقرب الموارد ). || ( اِ ) شیر بیشه. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).