مسبغ

در معنای عام، «مسبغ» به معنای «تمام شده» یا «کامل شده» است و از نعت مفعولی یا فاعلی مصدر «اسباغ» یا «تسبیغ» گرفته شده است. در متون دینی و اخلاقی، «مسبغ» به خداوند تبارک و تعالی نسبت داده شده و به معنای کسی است که نعمت خود را بر بندگان تمام می‌کند. در اصطلاح عروض، «مسبغ» به ویژگی هجایی گفته می‌شود که در آن یک جزء از وزن عروضی تغییر یافته و کامل می‌شود، مانند تبدیل «فاعلاتن» به «فاعلاتان».  واژه «مسبغ» از نظر ساختاری نعت فاعلی یا مفعولی است و برای بیان تکمیل، تمام شدن یا رسیدن به مرحله کامل به کار می‌رود. این کلمه در متون کهن و لغت‌نامه‌ها معنای گسترده‌ای دارد و کاربرد آن بسته به موضوع متن علمی، ادبی یا دینی متفاوت است. در عروض و شعر فارسی، مفهوم «تمام کردن» یا «کامل شدن وزن» به کمک این واژه بیان می‌شود و نقش فنی در تحلیل وزن شعر دارد.

لغت نامه دهخدا

مسبغ. [ م ُ ب ِ ] ( ع ص ) نعت فاعلی از مصدر اسباغ. رجوع به اسباغ شود. || آنکه بر وی زره فراخ باشد. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). || خداوند تبارک و تعالی که نعمت را بر بندگان خود تمام می گرداند. ( ناظم الاطباء ).
مسبغ. [ م ُ ب َ ] ( ع ص ) نعت مفعولی ازمصدر اسباغ. رجوع به اسباغ شود. || ( در اصطلاح عروض ) چون به جزوی که در آخر آن سببی باشد الفی درافزایند آن را مسبغ گویند یعنی تمام کرده، و بعضی آن را مُسبَّغ خوانند، از تسبیغ تا مبالغت بیشتر باشد تمام کردن را. ( المعجم ). و رجوع به مُسَبَّغ شود.
مسبغ. [ م ُ س َب ْ ب ِ ] ( ع ص ) نعت فاعلی از مصدر تسبیغ. رجوع به تسبیغ شود. || شترماده که بچه قریب زادن را افکنده باشد. ( منتهی الارب ). بارداری که بچه خود را افکنده باشد در حالی که موی برآورده باشد. ( اقرب الموارد ).
مسبغ. [ م ُ س َب ْ ب َ ] ( ع ص ) نعت مفعولی از مصدر تسبیغ. رجوع به تسبیغشود. || نوزادی که پس از دمیدن روح، مادرش او را سقط کرده باشد. ( از ذیل اقرب الموارد ). || ( اصطلاح عروض ) رملی است که بر جزء آن حرفی افزوده گردد، چون فاعلاتان. ( از ذیل اقرب الموارد از تاج ). نیز «مفاعیلان » در هزج. و رجوع به مُسبَغ شود.

فرهنگ معین

(مُ بَ ) [ ع. ] (اِمف. ) تمام کرده شده.

فرهنگ عمید

در عروض، ویژگی پایه ای که در آن مفاعیلن به مفاعیلان یا فاعلاتن به فاعلاتان تغییر می یابد.

ویکی واژه

تمام کرده شده.

جمله سازی با مسبغ

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 بحر: خفیف مسدس، عروض: مخبون اصلم مسبغ، ضرب: مقصور

💡 بحر: خفیف مسدس مخبون مسبغ صدر و ابتدا سالم

کسکن یعنی چه؟
کسکن یعنی چه؟
کص یعنی چه؟
کص یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز