محکم

محکم. [م ُ ک َ ] ( ع ص ) استوار. استوارشده. ( از منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). بناء محکم، بنائی استوار و مانع از تعرض غیر. ( کشاف اصطلاحات الفنون ). رصین. حصین. مستحکم. متین. قرص. قایم. ثابت. پابرجا. رزین

(مُ کَ ) [ ع. ] ۱ - (ص. ) سخت، استوار. ۲ - شدید. ۳ - با نیرو، قدرت یا فشار بسیار زیاد. ۴ - (اِ. ) آیاتی از قرآن که معنی اش روشن است و نیازی به تعبیر ندارد.
(مُ حَ کَّ ) [ ع. ] (اِمف. ) مردی مسلمان که او را اختیار دهند میان قتل و کفر و او قتل را قبول کند و اسلام خویش راحفظ نماید.
(مُ حَ کِّ ) [ ع. ] (اِفا. ) انصاف دهنده.

۱. استوار، سخت.
۲. دارای پایداری که به راحتی سست نمی شود: ایمان محکم.
۳. ویژگی آنچه دارای سنجیدگی و استواری است.
۴. باوقار، متین.
۵. [مقابلِ متشابه] آیه ای که معنی آن واضح و آشکار است.
۶. (قید ) به سختی، به شدت.
۷. مورد وثوق و اطمینان.

استوار، سخت
( اسم ) ۱ - پیر کار آزمود. با حکمت. ۲ - انصاف دهنده جمع: محکمین.
مردی از اهل یمامه

محکم (المحکم). مُحکم (المُحکم)
(نام کامل: المحکم و المحیط الاعظم) تألیف ابوالحسن علی بن اسماعیل، معروف به ابن سیده، واژه نامه ای عربی به عربی. این اثر، در ترتیب واژگان، به شیوۀ کتاب العین سامان یافته و بهترین کتاب از این دست است. نیز، در کمیّت و ارزش لغوی، سرآمد کتاب های پیشین است و مؤلّف به قواعد دستوری توجهی ویژه داشته است.

[ویکی فقه] محکم (علوم قرآنی). عبارت دارای معنای صریح و بدون احتمالات مختلف را گویند.
«محکم» اسم مفعول از باب افعال به معنای «متقن» و « ممنوع » است؛ چنان که گفته می شود:احکم الامر، ای:اتقنه (کار را استوار کرد) و احکم الرای، ای:اتقنه و منعه من الفساد.
کاربرد درباره قرآن
قرآن کریم به هر دو معنا محکم است؛ یعنی هم الفاظ و معانی آن متقن و استوار است و هم ممنوع و بازداشته شده از هر نقص و عیبی است:(کتاب احکمت آیاته). 
معنای اصطلاحی
اما در اصطلاح، آیات محکم آیاتی هستند که از لحاظ دلالت چنان صریح و روشنند که هیچ زمینه ای برای احتمالات دیگر در معنای آن ها باقی نمی گذارند. این آیات بنا به مفاد آیه ۷ سوره آل عمران ام الکتاب اند؛ یعنی اصل، مرجع، مفسر و توضیح دهنده آیات دیگرند؛ چنان که راغب در المفردات فی غریب القرآن می گوید:«المحکم ما لاتعرض فیه شبهة لا من حیث اللفظ و لا من حیث المعنی، و المتشابه ما لا ینبیء ظاهره عن المراد».

💡 پس آنگه ویس و رامین هر دو با هم ببستند از وفا پیمان محکم

💡 با من به وفا عهد تو محکم نشود تا باد نکویی ز سرت کم نشود

💡 من بحفظ آن بکردم جهد نیک جمله را محکم نهادم زیر ریگ

💡 چو از روز ازل با یار ما ر ا عهد محکم بود بگو ای شاهدی من دل به دلدار دگر بر بندم