متجزی

متجزی. [ م ُ ت َ ج َزْ زی ] ( ع ص ) ( از «ج زء» ) پاره پاره گردیده. ( آنندراج ). جزٔجزٔشده. ( ناظم الاطباء ). || پاره پاره گردنده. ( فرهنگ فارسی معین ). || تجزیه شونده. ( فرهنگ فارسی معین ): و این صنع بر این جوهر متجزی متکثر که جسم است به فرمان کسی افتاده تا بدین هیأت شده است. ( جامعالحکمتین از فرهنگ فارسی ایضاً ). و رجوع به تجزی و ماده قبل شود. || ( اصطلاح اصولی ) کسی که قائل به تجزیه در اجتهاد است یعنی در برخی از مسائل شرعی مجتهد باشد و تواند آنها را به استناد دلائل لازم، استخراج و استنباط کند. ( از فرهنگ علوم سیدجعفر سجادی ).
متجزی ٔ. [ م ُ ت َ ج َزْ زِءْ ] ( ع ص ) پاره پاره شده و جزء جزء شده. ( ناظم الاطباء ) ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). || پسنده و راضی و خشنود. ( ناظم الاطباء ) ( از فرهنگ جانسون ). و رجوع به ماده بعد شود.

(مُ تَ جَ زِّ ) (اِفا. ) تجزیه شونده.

تجزیه شونده، جزءجزءشونده.

( اسم ) ۱ - پاره پاره گردنده. ۲ - تجزیه شونده: و این صنع برین جوهر متجزی متکثر که جسم است بفرمان کسی افتاده تا بدین هیات شده است.

💡 اصحاب هیولی چو ایران شهری و محمد زکریای رازی و جز (از) ایشان گفتند که هیولی جوهری قدیم است. و محمد زکریا پنچ قدیم ثابت کرده است: یکی هیولی و دیگر زمان و سه دیگر مکان و چهارم نفس و پنجم باری- سبحانه-، و تعالی عما یقول الظالمون علوا کبیرا. (او گفته است که هیولی مطلق جزوها بوده است نامتجزی، چنانکه مر هر یکی را از او عظمی بوده است، از بهر آنکه آن جزوها که مر هر یکی را از او عظمی نباشد، به فراز آمدن آن چیزی نباشد که مر او را عظم باشد، و نیز مر هر جزوی را از او عظمی روا نباشد کز آن خردتر عظمی روا باشد که باشد، چه اگر مر جزو هیولی را جزو باشد، او خود جسم مرکب باشد، نه هیولی مبسوط باشد و هیولی که مر جسم را مادت است مبسوط است. پس گفته است اندر قول اندر هیولی که ترکیب اجسام از آن اجزای نامتجزی است و گشاده شدن ترکیب اجسام عالم سوی آن جزو باشد به آخر کار عالم و هیولی مطلق آن است.)