مانیتول مادهای شیمیایی از گروه الکلهای قندی است که بهطور طبیعی در برخی گیاهان و جلبکها یافت میشود. این ترکیب ظاهری بلوری و مزهای شیرین دارد، اما میزان شیرینی آن از قند معمولی کمتر است. در پزشکی، مانیتول را بهعنوان داروی مدر به کار میبرند، یعنی باعث افزایش دفع ادرار از بدن میشود. از این ویژگی برای کاهش فشار داخل مغز و چشم در برخی بیماریها استفاده میکنند. این ماده همچنین در درمان مسمومیتها و کمک به دفع مواد زائد از کلیهها کاربرد دارد. در صنایع غذایی نیز گاهی بهعنوان شیرینکننده کمکالری به کار میرود. این ماده بر خلاف قند معمولی، کمتر موجب بالا رفتن قند خون میشود. در داروسازی از مانیتول برای تهیه قرصها و پودرهای دارویی نیز استفاده میکنند. از نظر شیمیایی، مانیتول نوعی کربوهیدرات است که بدن آن را بهطور کامل جذب نمیکند.
مانیتول
دانشنامه عمومی
مانیتول ( به انگلیسی: D - Mannitol )
رده درمانی: سرم ها.
اشکال دارویی: سرم
داروی کمکی برای پیشگیری از بروز نکروز حاد توبولار یا درمان کم ادراری در نارسایی حاد کلیه، درمان ادم مغزی و افزایش فشار داخل جمجمه و فشار داخل چشم، تسریع دفع ادراری مواد سمی و جلوگیری از آسیب کلیوی ناشی از آنها ( مانند سالیسیلات، باربیتورات و لیتیم ) و همچنین برای پیشگیری از نیاز به دیالیز به دنبال افزایش هموگلوبین آزاد خون در طی عمل جراحی برداشتن پروستات از راه پیشابراه مصرف می شود.
مانیتول یک قند الکلی است که در مایع خارج سلولی باقی می ماند و موجب افزایش فشار اسموتیک پلاسما ( یا ادرار ) می شود در نتیجه موجب افزایش جریان آب از بافتها به داخل مایع میان بافتی می شود. البته مانیتول یک گشادکننده ضعیف عروق کلیوی نیز هست.
شدیدترین عارضه جانبی مانیتول، برهم خوردن تعادل آب و الکترولیت است. تجویز سریع مقادیر زیاد آن ممکن است منجر به تجمع مانیتول، افزایش بیش از حد مایع خارج سلولی، کاهش سدیم خون، گاهی زیادی پتاسیم خون و افزایش بار گردش خون می شود. سردرد، لرزش، خیز و ترومبوفلبیت نیز محتملند.
از مانیتول ( استخراج شده از جلبک ) که نوعی قند الکلی است در تولید انواع آدامس و شیرینی های رژیمی استفاده می شود.
جمله سازی با مانیتول
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 نارسایی قلبی و کلیوی و ادم ریوی از عوارض استفاده از مانیتول است.