لیتیم

فلزی سبک، نقره ای رنگ، و نرم که در تهیه آلیاژها، داروسازی، و باتری سازی به کار می رود.

لیتیم (دارو). لیتیم ( به انگلیسی: Lithium )
رده درمانی: داروهای تثبیت کننده خلق
اشکال دارویی: قرص
لیتیم در درمان اختلال دوقطبی و بیشتر فاز شیدایی آن مصرف می شود. این ماده در وهله اول به عنوان داروی روانپزشکی و برای درمان اختلال دوقطبی و اختلال افسردگی عمده مقاوم به درمان استفاده می شد. لیتیم سالهاست که تحقیقات بالینی گسترده ای دارد. این دارو می تواند خطر خودکشی را کاهش دهد.
این دارو تثبیت کننده خلق است. احتمالاً به دلیل شباهت یون لیتیوم به یون سدیم، جایگزین سدیم شده و در ایجاد پتانسیل عمل در سلول های عصبی اختلال ایجاد می کند، بر روی عملکرد واسطه های شیمیایی عصبی مثل نوراپی نفرین، سروتونین، دوپامین واستیل کولین و گیرنده های آن ها تأثیر می گذارد.
لیتیم از دسته داروهایی است که ممکن است عوارض جانبی گسترده ای داشته باشد از این رو بایستی مرتب فرد بیمار مصرف کننده تحت کنترل باشد. این دارو چند سالی است که غالبا فقط به افراد دچار اختلال دوقطبی شدیدی که بستری هستند داده می شود. لیتیم ثبات برخی از املاح موجود در خون مانند سدیم و پتاسیم را دستخوش تغییر می کند به این سبب بیشتر ممکن است عوارض جدی داشته باشد. اختلال گوارشی، لرزش، پرنوشی و پر ادراری، افزایش وزن و خیز از عوارض جانبی دارو هستند. عوارض جانبی آن افزایش ادرار، لرزش دست ها و افزایش تشنگی و عوارض جانبی جدی مثل کم کاری تیروئید، دیابت بی مزه و مسمومیت با لیتیم را می توان نام برد که با نظارت بر سطح خونی دارو قابل کنترل است. اگر سطح خونی دارو خیلی بیش از حد مجاز باشد علایم اسهال، استفراغ، هماهنگی ضعیف، خواب آلودگی و زنگ زدن در گوش ایجاد می شود. همچنین مصرف لیتیم در بارداری باعث ایجاد مشکلاتی در بچه می شود. اما استفاده از آن در شیردهی بی خطر است. این دارو در دسته تثبیت کننده خلق قرار می گیرد.

لیتیم (جمع لیتیم‌ها) (نماد Li)
یک عنصر شیمیایی‌ با عدد اتمی‌ ۳

💡 و تقول: ما لی فی ید فلان، و الیتیم تحت ید القیّم فالید یکنی بها عن الملکة و الضبط.

💡 و فی الحدیث اجتنبوا السّبع الموبقات: الشرک باللّه، و السّحر، و قتل النّفس التی حرّم اللَّه الّا بالحقّ، و اکل الرّبوا، و اکل مال الیتیم، و التّولی یوم الزّحف، و قذف المحصنات الغافلات.

💡 وی به همراه دو شیمی‌دان دیگر به جهت توسعهٔ باتری لیتیم-یون، موفق به دریافت جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۱۹ گردید.

💡 البته اثر حافظه مربوط به باتری‌های لیتیم پلیمر و باتری‌های لیتیم یون نمی‌شود و می‌توان این باتری‌ها را قبل از اتمام شارژ، شارژ کرد یا قبل از شارژ کامل از شارژر جدا کرد.

💡 اسکاندیم فلزی برای اولین بار در سال ۱۹۳۷ با الکترولیز مخلوط یوتکتیک کلریدهای پتاسیم، لیتیم و اسکاندیم در دمای ۷۰۰–۸۰۰ درجه سانتیگراد تولید شد.

💡 و عن انس بن مالک قال: قال رسول اللَّه (ص): «اذا بکی «الیتیم» وقعت دموعه فی کفّ الرّحمن فیقول اللَّه من ابکی هذا «الیتیم» الّذی و اریت والده تحت الثّری؟ من اسکته فله الجنّة».